Hiển thị các bài đăng có nhãn KienTruc. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn KienTruc. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Sáu, 25 tháng 11, 2016

Tâm và Tiền trong tư vấn thiết kế kiến trúc

ashui.com - Một công trình kiến trúc tốt, ngoài quyết định đúng đắn của chủ đầu tư, sự đồng thuận của các cơ quan quản lý và các tổ chức có liên quan còn là chất lượng của đơn vị tư vấn thiết kế và nhà thầu xây dựng. Nếu nhà thầu xây dựng cũng thực hiện tốt bổn phận của họ - có kỹ thuật tốt và rất biết tôn trọng hồ sơ thiết kế thì câu chuyện để nói, để bàn sẽ chỉ còn là công tác tư vấn thiết kế. 


Công trình Bảo tàng văn hóa các dân tộc tỉnh Đắk Lắk / thiết kế: KTS Nguyễn Tiến Thuận (nguồn: Ashui.com)

Một nền kiến trúc cần cái “Tâm” của nhà tư vấn thiết kế

Một trong những điều quan trọng, xác định chất lượng của tư vấn thiết kế đối với sản phẩm của họ đó là thiết kế phí - khoản tiền tương ứng trả công cho lao động và trách nhiệm của họ. Đây chính là mối quan hệ giữa chữ tâm và đồng tiền.

Đã từ lâu lắm rồi, tất cả những người làm nghề tư vấn thiết kế kiến trúc đều hiểu rằng, chi phí trả cho tư vấn Việt Nam (theo định mức của Nhà nước) là rất thấp so với giá tư vấn của nước ngoài - với cùng một loại hình công việc giống nhau (thường thấp hơn từ 4,5 ~ 6 lần, thậm chí đến hơn 10 lần). Các tư vấn Việt Nam biết vậy, “kêu ca” kiến nghị, bàn luận… thì cứ bàn. Song vẫn rất vui vẻ, nếu có công việc suôn sẻ theo đơn giá Nhà nước để làm cũng là tốt lắm rồi! Tại sao vậy? Nhiều người nói thẳng ra rằng - “Tiền nào của nấy”! Tại sao lại nói như vậy được nhỉ?

Chúng ta đều biết rằng, Nhà nước (Bộ Xây dựng) đều có đầy đủ những văn bản pháp quy quản lý, hướng dẫn đầy đủ về sản phẩm của tư vấn thiết kế, cho từng loại hình công việc. Có thể nói, các hướng dẫn của Bộ Xây dựng là khá kỹ, và cũng khó để có một cách hướng dẫn nào khác hơn.

Như vậy, hướng dẫn đã có, tiêu chuẩn về một bộ sản phẩm quy định cho các nhà tư vấn thiết kế phải thực hiện là đủ để xem xét, quản lý. Song trên thực tế, để hiểu các hướng dẫn này thế nào cho đúng, để làm được cho giống nhau… là một vấn đề không dễ dàng, còn là một khoảng cách khá xa so với những gì mà nó cần đạt đến, kể cả về chiều rộng của những vấn đề cần được đề cập trong hồ sơ và chiều sâu của những chi tiết cần được nghiên cứu đầy đủ và chính xác! Vậy ai có thể biết rõ điều này?

Cũng chỉ có nhà tư vấn thiết kế, bởi hơn ai hết, đồ án kiến trúc xây dựng là “con đẻ” của họ, KTS sẽ biết cần phải có một bộ hồ sơ thiết kế như thế nào mới đúng là đầy đủ. Cần phải bỏ thêm bao nhiêu thời gian nghiên cứu nữa mới đảm bảo chất lượng của các sản phẩm tư vấn.

Ở đây không nói đến trường hợp các tổ chức tư vấn thiết kế không có đủ năng lực, trình độ và kinh nghiệm để hiểu đúng công việc mà mình phải làm.

Vậy sản phẩm của tư vấn thiết kế phải qua các khâu quản lý kiểm duyệt của các cơ quan thẩm tra, thẩm định…thì sao? Chúng ta phải hiểu rằng các khâu công tác này cũng không thể thay thế bổn phận của tư vấn thiết kế, trách nhiệm của họ cũng chỉ có thể giới hạn ở những phần cơ bản của bộ sản phẩm thiết kế. Hơn nữa chất lượng sản phẩm của tư vấn thiết kế lại không thuần túy chỉ là những gì cụ thể, trong khi các nhà tư vấn thiết kế lại rất biết cách làm “hàng” của họ.

Chất lượng của sản phẩm thiết kế cũng chỉ có thể nhận thấy được một phần nào trong quá trình diễn biến xây dựng, khó khăn đâu thì cùng nhau giải quyết và cuối cùng thì công trình cũng được xây dựng xong, “tiền nào của nấy” rồi cũng xong.

Thời gian cứ trượt đi, đã lâu lắm rồi, hàng ngàn công trình kiến trúc đã ra đời theo cách như vậy. Các nhà tư vấn thiết kế rất hiểu về quy trình và rất biết cách ứng xử qua các giai đoạn công việc mà họ phải làm. Nhưng một điều sâu xa của hệ thống này, chỉ đến khi ngồi vào hội thảo, chỉ đến khi tổng kết một chặng đường đã qua của nền kiến trúc Việt Nam… hầu như chúng ta không mấy tự hào về nó.

Trong phạm vi câu chuyện này, chúng ta chỉ nói về trách nhiệm của tư vấn thiết kế, trước lịch sử xây dựng của đất nước. Có phải là “tiền nào của nấy” hay không, cái “Tâm” của nhà tư vấn thiết kế để ở đâu?

Có thể nói ai cũng hiểu rằng hầu hết các KTS được đào tạo với cái nghề mà “Tâm” của họ chỉ nghĩ cho công việc tương lai. Thiết kế chính là công việc lập kế hoạch cho tương lai, là gửi gắm những “mơ ước” - ý đồ của mình trên giấy. Dù ở trình độ nào thì bản năng của các KTS là như vậy và cái “Tâm” của họ là như vậy. Nó luôn có ở trong mỗi người, chỉ có điều trong một hoàn cảnh nào đó, nó không được thức tỉnh mà thôi.

Công trình Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ / thiết kế: KTS Nguyễn Tiến Thuận (nguồn: Ashui.com)

Thiết kế phí phải đủ dùng vào những việc gì?

Quan niệm thế nào cho đúng về thiết kế phí. Nếu hiểu rằng đó là một khoản tiền để trả công cho thời gian và sản phẩm của nhà tư vấn thiết kế, đủ để họ sống thì đơn giản quá. Chúng ta cần phải hiểu rằng tư vấn thiết kế là những công việc không thể là sản phẩm của một người, mà là sản phẩm phối hợp của nhiều chuyên gia, của một tổ chức tư vấn. Chi phí cho tổ chức tư vấn để có thể hoạt động được bình thường, có thể phải kể đến tối thiểu như sau:

- Cơ sở vật chất, văn phòng làm việc và các trang thiết bị văn phòng phẩm, máy móc và các phần mềm cần thiết… Đây là những chi phí rất lớn, đòi hỏi tổ chức tư vấn phải thường xuyên mua sắm, thay thế và cập nhật. Phải đủ các công cụ mạnh mới có thể đáp ứng được yêu cầu nghiên cứu và làm ra sản phẩm.

- Phải có một đội ngũ chuyên gia đủ mạnh, có mức lương đảm bảo đủ cho cuộc sống của họ ổn định, yên tâm công việc mà họ đang làm.

- Phải đủ chi phí trang trải cho những rủi ro mà thực tế là một đặc thù của nghề nghiệp. Đây là những việc rất bình thường của các tổ chức tư vấn thiết kế kiến trúc (không phải do năng lực yếu kém), kể cả những rủi ro khách quan từ phía đối tác.

- Phải đủ phương tiện và chi phí đi lại trong quá trình giám sát tác giả. Đây cũng là một trong những khoản chi phí rất lớn, phải chi trả trong nhiều năm theo thời gian công trình xây dựng. Sự tích cực có mặt ở công trường của tác giả thiết kế sẽ giúp cho công trình nâng cao chất lượng rất nhiều.

- Phải có đủ các chi phí để thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ chuyên gia của tổ chức mình (phải cập nhật thông tin, công nghệ, đi nước ngoài thăm quan, học hỏi, tham dự các hội thảo khoa học, đầu tư cho các đề tài nghiên cứu khoa học, nghiên cứu chế tạo thử, làm mẫu…). Đây là những khoản chi phí rất lớn, hiện tại ở Việt Nam rất ít các tổ chức tư vấn làm tốt được các công việc này. Trong khi đây lại là những công việc quan trọng số một để phát triển nâng cao chất lượng sản phẩm tư vấn.

Còn rất nhiều các khoản chi phí khác chưa thể kể ra đây trong hoạt động hàng ngày của các tổ chức tư vấn thiết kế.

Thế mới biết rằng, các tổ chức tư vấn thiết kế nước ngoài được trả thiết kế phí cao hơn chúng ta rất nhiều lần là có cái lý của họ! Và nền kiến trúc của họ luôn hiện đại, với những sáng tạo không ngừng là vậy.

Sự thật khó gỡ

Hiện tại, các tổ chức tư vấn thiết kế kiến trúc Việt Nam đang phải bươn chải hàng ngày với nghề nghiệp của mình. Họ phải làm quá nhiều việc, trong một năm đáng ra họ chỉ phải làm một hai công trình là đủ để chi phí cho doanh nghiệp, song thực tế họ phải làm tới cả chục công trình mà vẫn không đủ để nuôi sống nhau! Đây là chưa kể đến họ phải làm nghề trong một môi trường mà thủ tục vô cùng phức tạp. Vậy thử hỏi thời gian đâu để nghiên cứu sâu, làm kỹ, kể cả có cái “Tâm” cũng không thể tốt hơn được.

Như trên đã nói, đối với tư vấn thiết kế Việt Nam có công việc làm là tốt rồi, họ đã quen rồi, quen cách làm “bài” và trả “bài” rồi. Cứ như thế lâu dần, từ thế hệ này sang thế hệ khác, quan niệm về một cái “đúng” đã được xác lập và truyền cho nhau. Đầu tiên là “bệnh”, sau trở thành “mãn tính”, mãn tính kéo dài sẽ không còn là bệnh nữa. Hệ thống của Việt Nam quy định như thế và họ đã hoàn thành như thế. Các KTS dẫu có hiểu sâu sắc về câu chuyện này cũng khó có thể đánh thức cái “Tâm” của mình trỗi dậy được.

Kết quả là gì? Chúng ta chỉ có thể có một nền kiến trúc như trong các hội thảo, các tổng kết đã nói - không mấy tự hào!

Câu chuyện làm nghề của các tổ chức tư vấn thiết kế kiến trúc Việt Nam đã trở thành một thứ “văn hóa hành nghề” không dễ thay đổi. Vấn đề chỉ có thể khác khi có một quan niệm đúng về sự hy sinh cho công việc của họ.
TS.KTS Nguyễn Tiến Thuận

(Tạp chí Kiến trúc Việt Nam)

Thứ Ba, 24 tháng 3, 2015

Nhìn những hàng cây, biết tương lai một thành phố

Ashui.com- Phát triển một thành phố cũng giống như đánh cờ. Mỗi nước cờ đều không thể vội vã bởi chi phí đầu tư, tác động tới con người, tới môi trường đều rất lớn và để lại hệ quả lâu dài. Trồng một hàng cây lấy bóng mát cần 10 năm, xây một khu đô thị mới nên hình hài cần 15-20 năm. Do đó những quyết định vội vã, ăn xổi ở thì trong phát triển đô thị có thể dẫn đến hệ lụy không lường trước và đầy lùi sự phát triển của thành phố hàng chục năm. 
Cây xanh trên một tuyến đường của Hà Nội bị chặt hạ để xây tàu điện trên cao.
Bản án vội vã cho 6.700 cây xanh đã làm những người Hà Nội như tôi trải qua những ngày nhiều cảm xúc. Trước tin thành phố quyết định chặt hạ hàng nghìn cây xanh, chúng tôi bất ngờ. Khi được biết về mục tiêu “đồng bộ hóa” cây xanh, chúng tôi băn khoăn. Và cuối cùng, trước thái độ của lãnh đạo thành phố về việc thông tin cho dân biết và trả lời 21 câu hỏi chính đáng của báo chí, chúng tôi thực sự thất vọng.

Phản ứng của người dân là có thể là cảm tính. Chúng xuất phát từ tình yêu với thành phố và từ tình cảm cho những hàng cây bao năm mang đến cho chúng tôi màu xanh mát và nhiều kỷ niệm. Những cảm xúc ấy cũng xuất phát từ cách làm và triển khai chính sách kém cỏi của chính quyền. Chặt 6.700 cây xanh là một chương trình lớn bởi nó thay đổi bộ mặt đô thị, thay đổi môi trường sống ngay vào thời điểm mà một mùa hè oi bức lại sắp tới. Với quy mô và thời điểm như vậy, bỏ qua ý kiến người dân là một việc thiếu cân nhắc.

Thay vì công bố việc chặt cây chỉ vài ngày trước khi thực hiện, thành phố có thể bắt đầu bằng việc giới thiệu về chương trình phát triển cây xanh qua các kênh triển lãm hoặc trang web để nói rõ những loại cây nào nên trồng, loại nào không nên trồng. Thậm chí thành phố có thể vận động người dân cùng tham gia xác định những cây đã bị sâu mọt, trồng sai quy cách để chặt hạ hoặc cắt tỉa. Một khi người dân có được thông tin đầy đủ và sự đồng thuận, thành phố có thể từng bước thay thế cây xanh.

Chặt hạ đồng loạt là một giải pháp tồi bởi nó sẽ xáo trộn cảnh quan đường phố, ảnh hưởng tới đời sống đô thị và có thể dẫn đến một thất bại ở diện rộng nếu như những cây trồng mới không phù hợp với môi trường đô thị như nhiều nhà khoa học đã cảnh bảo. Thêm vào đó, thay thế cây xanh ở quy mô lớn đồng nghĩa trong tương lai, khi những cây này đến tuổi ‘về hưu’ thì thành phố lại phải chặt hạ chúng đồng loạt. Do đó trồng cây trong đô thị phải đa dạng về chủng loại, tuổi cây và khả năng chống sâu bệnh.
Cây xanh vẫn được trồng trên một tuyến đường tương tự tại Singapore
Cây xanh quyết định giá trị của một thành phố. Khi xưa toan tính chọn đất lập kinh đô, vua không chỉ nhìn thế đất mà còn nhìn cả cây cỏ để biết xứ đó có “tươi tốt phồn thịnh” hay không. Vua Trần Thái Tông khi lên ngôi (1251) năm đầu cũng cho trồng cây hai bên đường ở thành Thăng Long, sau này mới có phố Liễu Nhai (Giai) là phố trồng liễu, Hòe Nhai là phố trồng hòe.

Vai trò của cây xanh trong định vị giá trị của các thành phố càng được khẳng định trong bối cảnh toàn cầu hóa. Giữa thế kỷ 19, thành phố trẻ New York, với tham vọng cạnh tranh với Paris và London đã giành ra 341 hecta giữa lòng Mahattan để xây Công viên Trung tâm, biến một đô thị đông đúc thành nơi đáng sống hơn và “con người trở nên cao thượng hơn bởi được gần gũi với thiên nhiên.” Năm 1963, thủ tướng Lý Quang Diệu của hòn đảo bé nhỏ Singapore mới giành độc lập đã phát động chiến dịch trồng cây với tầm nhìn: “biến Singapore thành một ốc đảo (xanh) ở Đông-Nam Á, […] nhờ vậy mà các doanh nhân và du khách sẽ chọn chúng ta làm nơi đặt cơ sở cho doanh nghiệp và những chuyến đi của họ trong vùng.”

Khi việc trồng cây đã là một phần quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, việc đầu tiên mà các chính quyền đô thị khắp thế giới thực hiện là thiết lập cơ quan chuyên trách về công viên và cây xanh. New York có Sở Công viên. Singapore có Ủy ban Công viên Quốc gia. Những cơ quan này không chỉ có trách nhiệm phủ xanh một thành phố, họ còn bảo tồn các giá trị thiên nhiên bản địa, tạo ra những không gian ngoài trời cho người dân sinh hoạt cộng đồng và nâng cao thể chất. Những cơ quan này có tiếng nói độc lập với sở giao thông và sở xây dựng/quy hoạch để đảm bảo rằng phát triển một đô thị không đồng nghĩa với hy sinh cây xanh và môi trường. Việc thiếu vắng một cơ quan chuyên trách như vậy và phó mặc chức năng trồng cây cho sở giao thông là một trong những nguyên nhân dẫn đến diện tích cây xanh trên đầu người ở Hà Nội và Tp. HCM ngày càng giảm sút, xuống dưới 2 m2 trong khi tiêu chuẩn của Liên Hiệp Quốc là tối thiểu 10 m2 cây xanh/người.

Cây xanh có thể dự báo tương lai của một thành phố. Nghiên cứu tại Singapore và Mỹ cho thấy thành phố có nhiều cây xanh có thể giảm nhiệt độ ngoài trời khoảng 4oC, giảm chi phí năng lượng khoảng 12%, giảm độ bụi 13%, tăng các giao dịch thương mại thêm 12% và giá trị đất đai 23%. Một thành phố có nhiều cây xanh do đó sẽ là nơi trong lành để sinh sống và hấp dẫn để đầu tư. Liệu Hà Nội và các thành phố khác có muốn trở thành một đô thị như thế?
Nguyễn Đỗ Dũng
(Bài đăng trên Tuổi Trẻ Chủ Nhật, 22/03/2015)

Thứ Tư, 18 tháng 9, 2013

Nguyên tắc chọn vật liệu

ashui.com- Lựa chọn vật liệu cho công trình là một yếu tố rất quan trọng trong cả quá trình thiết kế và thi công. Trên thị trường hiện nay, vật liệu rất đa dạng và thông tin rất nhiều, nên lựa chọn lại vừa dễ mà cũng lại khó... Lựa chọn đúng, phù hợp chủng loại vật liệu sẽ làm công trình đẹp hơn, bền hơn, và ngược lại; có thể làm xấu đi nếu sự lựa chọn sai lầm, không phù hợp. 


Mặc dù sử dụng vật liệu loại nào, như thế nào đã được kiến trúc sư định hình, có ý tưởng ngay từ khi thiết kế phương án, thiết kế kỹ thuật. Song tới lúc thi công, vẫn thường có những điều chỉnh, thay đổi nhất định. Có nhiều nguyên nhân, và một trong những nguyên nhân đó là việc... không tìm được tiếng nói chung với chủ nhà.
Đèn chùm là một yếu tố quan trọng trong phong cách kiến trúc cổ điển châu Âu (ảnh trái) / Lựa chọn gạch ốp lát cần xem xét tương quan, tỷ lệ phù hợp trong không gian và bề mặt diện tích ốp lát (ảnh phải).
Phù hợp công năng sử dụng
Vật liệu sử dụng trong công trình kiến trúc, điều đầu tiên phải phù hợp công năng; đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Mỗi không gian, mỗi phòng chức năng, mỗi loại cấu kiện, bộ phận kiến trúc có những vị trí và vai trò khác nhau, cần thiết tới các loại vật liệu có đặc tính cơ – lý – hoá phù hợp. Gạch lát sàn ở nơi có nước (sân, phòng vệ sinh) yêu cầu đầu tiên phải chống trơn trượt, rồi mới tới các vấn đề khác như hoa văn, màu sắc...

Phù hợp không gian sử dụng
Để tạo nên sự hiệu quả đúng chức năng, thì các loại vật liệu cũng cần phù hợp. Ví dụ như phòng khách cạnh sân vườn tầng trệt cần sự thoáng đãng, thoải mái, gần gũi thiên nhiên, có thể dùng các loại vật liệu tự nhiên; phòng sinh hoạt chung trên lầu mang lại sự gần gũi; phòng ngủ cần tĩnh lặng, ấm áp; phòng nghe nhạc, giải trí cần sự ấn tượng...

Phù hợp phong cách kiến trúc – nội thất
Mỗi phong cách kiến trúc - nội thất đòi hỏi các loại vật liệu tương ứng và cách thức sử dụng vật liệu đúng. Phong cách hiện đại có mặt nhiều các loại vật liệu mới như kính, thép, inox...; phong cách cổ điển phương Đông có âm hưởng trầm của màu nâu gỗ với những chi tiết tinh xảo; phong cách dân gian thô mộc có sự góp mặt của các loại vật liệu tự nhiên như tre, gỗ, đá...

Phù hợp tỷ lệ
Tỷ lệ là một yếu tố quan trọng trong kiến trúc. Một số không gian cần sử dụng vật liệu có liên quan đến điều này, nhất là những bề mặt ốp lát. Diện tích một sàn, chiều cao bức tường, không gian của phòng cần những tỷ lệ phù hợp. Phòng vệ sinh thường nhỏ, nên chọn gạch ốp lát có kích thước vừa phải; không nên lớn quá, nếu tính toán chẵn viên thì càng tốt. Nếu sử dụng kích thước gạch lớn, ngoài việc không phù hợp tỷ lệ, thị giác, còn gây hư hao lãng phí do phải cắt bỏ nhiều. Một số loại bộ phận kiến trúc hiện nay được sản xuất tiền chế với nhiều loại kích thước, ví dụ như cửa đi; thì cũng cần căn cứ vào diện tích, chiều cao phòng, khoảng tường chèn cửa để lựa chọn kích thước phù hợp.

Tương quan hoà hợp với xung quanh
Một công trình được sử dụng rất nhiều loại vật liệu, trong nhiều không gian và các không gian đó có liên quan đến nhau. Để có một tổng thể hài hoà, thì cần lưu ý cả điều này.

Sự liên quan đó có thể ở bản thân trong mỗi phòng chức năng, trong phạm vi công trình; hay ra ngoài sân vườn, ngoài ngõ – đường phố. Cần thiết phải xem xét mối tương quan và bao cảnh xung quanh để lựa chọn vật liệu.

Thực ra, nguyên tắc cũng chỉ là nguyên tắc, là một phần chứ không phải là tất cả. Nhưng nó vẫn luôn cần thiết và không bao giờ là thừa.

Hương Anh - Ảnh: Hà Thành

Thứ Hai, 2 tháng 9, 2013

Nét tài hoa trong nhà gỗ của cha ông

ashui.com- Theo kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính, trong kiến trúc Việt truyền thống, dù là nhà ở hay các công trình kiến trúc tín ngưỡng, nhất nhất đều là những ngôi nhà gỗ. Mặt bằng của hầu hết các kiểu nhà này đều có hình chữ nhật, với đơn vị không gian – mặt bằng là gian.

Người thợ xưa làm nhà, chỉ có trong tay gỗ và ngói. Gỗ to, chỉ to đến thế. Gỗ dài, chỉ dài đến thế. Ấy vậy mà cái nhà, lòng phải rộng cho đủ ở và đủ mát; mái phải rộng và dốc, cũng cho đủ kín và đủ mát. Chính vì thế, người thợ xưa vắt óc, làm bài tính kiến tạo không gian: cột, xà, kẻ, bẩy, câu đầu, con rường, cái đấu, hoành, rui, thượng lương… Người xưa đắn đo cẩn trọng, dụng khúc gỗ nào vào việc nào rồi định đoạt kích thước, theo cách tính của cha ông truyền cho. Tiếp đó, sắp xếp chúng lại. Thượng thu hạ thách, mấy chục cái cột, như những lực sĩ choãi chân, chụm đầu, níu dằng lấy nhau bởi những cánh tay – xà ngang, xà dọc. Ấy thế mà không gió bão nào suy suyển được.

Điều đó chứng tỏ, về cấu trúc, ngôi nhà gỗ Việt Nam được dựng trên một sơ đồ không gian mạch lạc và được tính toán hợp lý từ mọi phương diện: hệ cột đặt trên các chân tảng; hệ xà ngang, xà dọc nối kết các cột thành bộ khung vững chãi trong không gian; bộ vì chồng rường (gồm những con chồng và các đấu) cùng kẻ bảy nối kết các hàng cột theo chiều ngang để tạo nên độc dốc cho hệ mái nhà.
Sự phân chia công năng, chịu lực và không chịu lực trong căn nhà gỗ của cha ông rất rành mạch. Tính kiến tạo thể hiện trong sự hiểu rõ các tính năng của gỗ và sự gắn kết các thành phần trong một không gian hợp lý đến mức tự nhiên. Không có gì là thừa. Hơn thế, nằng một hệ thức xác định kích thúc đúc kết qua các đời, các thành phần của cấu trúc nhà bao giờ cũng ăn khớp với nhau về tương quan kích thước. Chính điều này tạo nên sự hài hòa cho ngôi nhà gỗ, từ chi tiết đến tổng thể.

Cũng theo KTS Hoàng Đạo Kính, sự hoành tráng và tính khuếch đại có vẻ như xa lạ với kiến trúc cổ truyền của người Việt. Ngay cả những công trình dành cho thần, phật, người Việt xưa cũng có tỷ lệ con người (kích thước nhân chủng học và nhu cầu hoạt động của con người). Nhờ đó mà khu bước chân vào ngôi chùa hoặc ngôi đền, người ta không thấy sợ hãi mà cảm thấy đầy đủ cả sự thiêng liêng lẫn sự gần gũi. Thần và Phật cùng trú ngụ dưới mái, trong ngôi nhà người đời.

Người Việt cổ truyền trong việc xây dựng nhà ở luôn đề cao tính chân thực, sự giản dị và tính chừng mực. Tính chân thực trước tiên ở thái độ ứng xử với vật liệu. Gỗ được sử dụng với những tính văng và vẻ đẹp vốn có, luôn luôn để mộc, sơn phủ hạn chế, chú yếu ở những nơi thờ tự. Không bao giờ thấy những nhân tố giả hoặc mô phỏng. Các phương tiện trang trí được sử dụng chừng mực thể hiện ở việc chạm khắc không lấn át kết cấu chịu lực. Màu sắc sử dụng hạn chế.

Ở những ngôi nhà xưa, chỉ ngự trị 2 màu: màu tự nhiên của gỗ và màu ngói. Trong khi đó, tính giản dị trong việc kiến tạo ngôi nhà gỗ của người Việt không đồng nghĩa với tính giản đơn. Để tăng vẻ đẹp, vẻ thanh thoát cho căn nhà gỗ, người thợ xưa thường tạo ra những đường soi nét và viền trên những xúc gỗ lặng câm, chạm lộng những đầu dư, gắn những bức chạm giữa những xà dọc và xà ngang.
Ngôi nhà, kiến trúc truyền thống của người Việt luôn được tạo dựng trên một quan điểm: cái đẹp trong sự tự nhiên; cái đẹp từ trong ra; cái đẹp gắn với chữ “tâm”. Kiến trúc ấy xa lạ với mọi biểu hiện phô trương, hình thức. Ngôi nhà gỗ quả là một sản phẩm của tự nhiên, lịch sử và tư duy kiến tạo Việt. Nó chính là đáp số của những bài tính được giải khi chưa xuất hiện những bộ môn sức bền vật liệu và tĩnh học công trình.

Người thợ xưa kiến tạo ngôi nhà như thế. Người thợ nay làm nhà có đủ chất liệu, màu sắc, các kỹ thuật và kiểu cách. Lại thêm vô số món giả nữ: giả đá, giả gỗ, giả trụ, giả cột, giả mái, giả Tây, giả giàu… Người vẽ và người xây, huy động tuốt tuôt. Kiến trúc thành ra cũng bội thực. “Ngoái lại dĩ vãng, học các người thợ Việt cách tạo nêt cái đẹp, cái quý muôn thuở với những phương tiện hạn chế nhất, hiểu và đề cái cái đẹp, cái quý đích thực trong cái chân, cái mộc”, KTS Hoàng Đạo Kính nói.
Vân Nhi

Thứ Hai, 22 tháng 7, 2013

Trung Quốc xây dựng tòa nhà Sky City cao nhất thế giới

Sau nhiều lần trì hoãn vì thủ tục, cuối cùng tòa nhà cao hơn 200 tầng Sky City của Trung Quốc cũng được Tập đoàn Xây dựng Broad Sustainable Construction (BSC) động thổ vào ngày 20/7.

Nằm tại thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam, tòa nhà Sky City dự kiến sẽ là tòa nhà cao nhất thế giới khi hoàn thành.
Phối cảnh tòa nhà Sky City
Với chiều cao 835 m, tòa nhà sẽ xây 208 tầng, trong đó có 202 tầng trên mặt đất và 6 tầng ngầm, tạo ra hơn 1 triệu mét vuông mặt sàn. Không gian trong tòa nhà được bố trí cho các căn hộ chung cư, trường học, trung tâm mua sắm, nhà hát, rạp phim, hơn 90 thang máy và có cả một bệnh viện. Sky City cũng sẽ cho ra mắt một nông trại khổng lồ có khả năng cung cấp thực phẩm cho hơn 30.000 cư dân trong tòa nhà.

Với chiều cao dự kiến, tòa nhà Sky City đã vượt mặt tòa nhà chọc trời Burj Khalifa (828m) ở Dubai hiện đang giữ kỷ lục cao nhất thế giới. Tuy nhiên, Tập đoàn BSC nhận định, tòa nhà Sky City còn vượt Burj Khalifa về nhiều chỉ số khác. Cụ thể: thời gian hoàn thành công trình chỉ trong 90 ngày, dự kiến vào tháng 4/2014 trong khi công trình Burj Khalifa phải tốn mất 5 năm. Ngoài ra, chi phí xây dựng cho Sky City chỉ hết 855 triệu USD trong khi kinh phí xây Burj Khalifa ngốn hết 1,5 tỷ USD.

Trước đây, Tập đoàn BSC từng xác lập kỷ lục xây nhà với tốc độ nhanh chóng mặt khi xây một tòa nhà 3 tầng chỉ trong 9 ngày và một khách sạn 30 tầng trong 15 ngày.


Ashui.com- Tuấn Thành

Chủ Nhật, 16 tháng 6, 2013

Lời khuyên cho những người đam mê nghề kiến trúc

Kiến trúc dường như là một ngành nghề rất được ưa chuộng trong thời kỳ xã hội phát triển như ngày nay. Có lẽ vì thế mà số lượng các thí sinh dự thi vào các trường kiến trúc đang ngày càng gia tăng. Thế nhưng, bạn có biết không? Có những sự thật mà chỉ sau khi chúng ta trải qua hay va chạm vào nó thì mới biết được bạn có thích hợp với nó hay không. Và tôi biết, lúc nhận ra thì bạn sẽ phải thất vọng và hối hận như thế nào.

Để giúp các bạn có thêm những cách nhìn đúng đắn về ngành nghề Kiến trúc, chúng tôi gửi đến các bạn lời khuyên chân thành của một giảng viên chuyên ngành kiến trúc. Hy vọng nó sẽ có ích cho bạn.
Lời khuyên cho những người đam mê nghề kiến trúc
Sau 12 năm giảng dạy đại học, tôi nhận thấy một thực tế là nhiều bạn trẻ có những ngộ nhận nhất định về định hướng nghề nghiệp- rất nhiều bạn có ý định thi vào các trường chuyên ngành kiến trúc, nhưng lại không biết nhiều lắm về ngành này, hoặc hiểu rất phiến diện về nó.

Công việc của một KTS:
Tất nhiên là thiết kế, lập trình một công việc liên quan đến nhà cửa hay các loại hình khác như công sở, trường học, bệnh viện. Nhưng không hẳn tất cả cá KTS đều thiết kế, vì như thế thì sẽ lấy ai để xây dựng, để thi công, để quản lý công tác thiết kế. Do vậy KTS có thể hoạt động đa năng trong nhiều lĩnh vực. Với nhu cầu hiện nay thì KTS chắc chắn là rất cần, và bạn không lo lúc ra trường sẽ không có việc.

Vẽ là điều kiện cần, nhưng không đủ:
Nếu toán lý kém, các môn khoa học kém, bạn đừng hy vọng sẽ bù đắp bằng vẽ mỹ thuật. Vì vẽ MT chỉ là thi đầu vào, và một KTS thì không chỉ cần vẽ giỏi mà còn phải giỏi nhiều thứ khác. Toán học giúp bạn thông minh, nhanh nhạy và khoa học. Văn học giúp bạn mơ mộng và luôn tràn đầy cảm xúc. Thế thì vẽ là chưa đủ bạn hãy bỏ ý định thi khối V vì dốt Hóa hay những lý do tương tự.

Kiến trúc không phải là năng khiếu
Bạn đừng hy vọng đẻ ra mình có năng khiếu về nghề này. Do vậy không có gì chắc chắn rằng cha mẹ bạn là KTS thì bạn cũng dễ trở thành KTS, không có mã gien này đâu vì nếu không đã chả đầy thần đồng Kiến trúc nổi tiếng thế giới- năm 3 tuổi đã tự thiết kế được nhà mình? Bạn chỉ có thể bắt đầu với sự nhẫn nại lớn nhất, luyện tập đúng cách và nuôi dưỡng ước mơ- đó là một phần giúp bạn thành công. Bạn muốn học Kiến trúc phải có lòng kiên trì hơn hết.

Bạn chứ không phải ai khác thi đại học.
Các bạn thường bị ảnh hưởng của cha mẹ, cha mẹ muốn này muốn khác ta là những đứa con ngoan biết nghe lời và thế là một ngày đẹp trời bạn bỗng nhận ra là mình hoàn toàn không phù hợp tẹo nào cái nghề của nợ này và bạn bối rối làm sao? Vậy ta phải làm gì đây khi đã trót tốn một khoản tiền không nhỏ theo học Kiến trúc, và phải làm gì đây không lẽ làm lại từ đầu?
Một số bạn khác lại cố gắng tìm đến những phép màu nhiệm của cuộc sống cất công tìm đến những thày dạy có tiếng, hay có quyền, với hy vọng biết đâu mình sẽ được lợi? Nhưng bạn biết đấy vấn đề là bạn thi, chứ không phải các thầy đi thi. Tất nhiên học một thày giỏi là cơ hội để bạn mở mang kiến thức nếu bạn thật sự cầu thị còn nếu không thì tôi tin rằng y học bốn phương bó tay. Tôi từng dạy, nhiều người hoàn toàn không có khả năng  nhưng sự nhẫn nại giúp họ thành công- họ vào trường và học hành rất tốt rồi ra trường rất vững vàng với công việc. Trong khi đó, nhiều người bắt đầu với một năng lực rất khả quan, nhưng rồi họ chểnh mảng, họ chán, và kết quả là…như các bạn tự mường tượng.

Học nghề chứ không phải đua nhau tấm bằng đỏ:
Rất nhiều bạn cứ nhầm tưởng bạn tốt nghiệp trường đại học danh giá ( như Havard, hay Kiến trúc Hà nội chẳng hạn) thì có nghĩa là bạn giỏi. Không, bằng cấp chỉ cần khi bạn đi tuyển dụng, còn lại phụ thuộc vào khả năng bạn làm việc. Vấn đề là bạn học nghề nên bằng giá nào bạn cũng phải lĩnh hội những kiến thức nghề nghiệp. Tấm bằng đỏ sẽ vô nghĩa nếu bạn không biết phải làm gì sau khi ra trường. Rất nhiều sinh viên tốt nghiệp xong than thở rằng họ chẳng học được gì ở trường Đại học- như thế là không công bằng- vì như tự tôi thấy, rất nhiều điều cần học khi ta ngồi trên ghế nhà trường.

Kiến trúc- một nghề lao động như các nghề khác
Nhiều người muốn thi Kiến trúc, vì nó oai nhưng tôi xin thưa là không có nghề nào oai hơn nghề nào cả. Vấn đề là bạn yêu thích và phù hợp với nghề nào thôi. Nếu bạn nghĩ mình đang theo học cái gì đó danh giá thì không khác nào một người phụ nữ mở miệng là khoe chồng em giỏi. Và nếu bạn nghĩ rằng, làm nghề Kiến trúc thì đầy tiền- lại một lần nữa bạn nhầm. Tiền không tự nhiên sinh ra, nó được trả theo sản phẩm bạn tạo lập, và đôi khi nó ít hơn bạn tưởng rất nhiều. Nhiều khách hàng lầu bàu nói: vẽ có mấy bản vẽ mà đòi lắm tiền thế không biết- vấn đề là bạn có dễ gì để vẽ mấy cái bản vẽ đó. Bạn phải học 5 năm, làm nghề nhiều năm, phải lao tâm khổ tứ nhiều lần để mà vẽ ra…mấy cái bản con con như thiên hạ nghĩ. Nhà thì ai cũng muốn đẹp- nhưng tiền thì …rất ít người muốn trả.

Vẽ là một môn học nghiêm túc và cần sự tìm tòi
Nhiều bạn thuở bé vẽ Songoku rất đẹp, hoặc vẽ khủng long rất giống, nhưng vẽ MT lại khác. Nó cần các bước cơ bạn không thể nhảy cóc. Bạn phải có kiến thức về hình, về bóng, về cơ thể người ( anatomy), về bố cục, tỷ lệ, và nhiều thứ khác, do đó học vẽ không vui vẻ tý nào, nó cũng khó không kém gì các môn học khác. Nếu bạn muốn đi học cho vui- thì bạn lại càng nhầm.

Kiến trúc thật sự là một nghề vất vả
Bạn hay lầm tưởng làm KTS dễ ợt đấy là vì bạn bị hoa mắt bởi những thứ truyền thông vớ vẩn như những cuộc phỏng vấn những người nổi tiếng bạn bị say mê sự hào nhoáng mà quên mất, thứ ấy chỉ là bề nổi rất mỏng thôi, một tảng băng chìm ở dưới mà bạn không nhìn thấy. Vậy nên, nhiều bạn thi vào Kiến trúc để hát, để hoạt động công chúng hoặc biểu diễn văn nghệ bạn không biết rằng những điều đó thật đẹp nhưng nó không phải là bản chất. Làm nghề Kiến trúc gian nan không kém gì các nghề khác. Độ rủi ro rất cao, thù lao thì rất thấp và chúng ta bị rất nhiều sự sách nhiễu của nhiều người có quyền, có tiền…

Bạn cần học cả hai môn chứ không phải một môn
Trước đây (10 năm trước), môn MT2 chỉ chiếm 2/10, người ta gọi là đề phụ. Nhưng bây giờ, tỷ lệ điểm vẽ là 5/5 với trường Kiến trúc, 6/4 với trường Xây dựng. Do vậy nếu bạn chỉ chăm chăm vẽ đầu tượng, bạn thiếu hẳn một phần cần thiết- đó là khả năng sáng tạo với hình thể, đường nét- cái mà ta hay gọi là MT2.
sunghiep.com

Thứ Bảy, 8 tháng 6, 2013

Phong thủy: huyền bí? ghê gớm? nhưng chính là khoa học

Ashui.com- Trong cuộc sống đôi khi ta nghe người khác nói về phong thủy theo nhiều cách: thận trọng, sùng bái, mê muội, hay dửng dưng, đả phá, thậm chí phẩy tay. Phong thủy khó hiểu nhỉ.

Trong phạm vi bài viết mang tính giải trí là chính, tầm hiểu biết của tôi còn nhiều hạn hẹp, cũng như thời gian dành cho viết lách và khả năng diễn giải cũng có giới hạn, tôi xin trình bày chút chút để nếu có thể, chúng ta cùng hình dung Phong thủy trong kiến trúc hình thù gì, chỉ vậy thôi. Nhớ nhé, vui là chính. 
Rất chuẩn, các bạn biết ở đâu rồi.
1. Xưa nay có câu bệnh từ miệng vào, họa từ miệng ra, nhưng thực ra bệnh vào người có từ nhiều nguồn khác nhau, không đơn thuần đến từ thực phẩm; Này nhé, có vài nhóm như sau:
- Bệnh đến từ di truyền
- Bệnh đến từ không khí, đến từ ngoại lực tác động, …
- Bệnh từ thói quen sinh hoạt, làm việc quá sức, lười vận động, ăn chơi sa đọa, …
- Bệnh đến từ tâm lý, tâm tính, ký ức…
- Bệnh đến từ sùng bái, tín ngưỡng mù quáng,…
- Bệnh đến từ cách tổ chức chỗ ăn ở sinh hoạt và làm việc thiếu khoa học…
Vậy có bệnh thì phải vái tứ phương, nhưng tìm ra căn nguyên của bệnh là một việc không hề dễ dàng. Đôi khi không thể bằng y thuật mà phải bằng chính sự hiểu, ngộ và thông của người “bệnh”.
2. “Phong thủy” không phải không có những người tán phét để trục lợi, dọa dẫm hòng lấy tạo uy tín xã hội. Cá nhân tôi thực tình không thích dùng gán ghép câu chuyện “phong thủy” khi nói đến các nguyên nhân và hệ quả trong cuộc sống nói chung và câu chuyện xây cất nhà cửa nói riêng. Nếu gọi A là “nguyên nhân”, C là “hệ quả”, có người gật đầu công nhận ngay, có người bắt buộc phải thấy hay trải nghiệm qua B là “quá trình” thì mới công nhận và có người chẳng A, B hay C nào tồn tại. Nhưng hiềm nỗi B không phải lúc nào cũng hiện ra trước mắt, không phải lúc nào cũng là con đường đi thẳng, mà còn vòng vo lắt léo phụ thuộc quá nhiều các ẩn số. Không thấy, không tin, phủ nhận là chuyện dễ dàng được chấp nhận nhất.
Ví dụ:
Anh X mới được cấp văn phòng riêng, anh kiên quyết không ngồi chỗ của người cũ, anh thích bài trí sắp xếp theo cách của mình và không để ý đến những chi tiết khác. Một thời gian sau anh luôn cảm thấy bất an, công việc thì không trôi chảy, các quyết định của anh cũng không còn nhạy bén nữa. Hai mắt của anh luôn mệt mỏi, thần kinh căng thẳng, lưng và cổ thường xuyên đau nhức. Gần đây đi khám bác sỹ cho anh biết anh có nguy cơ máu trong mỡ và trong thận có sỏi. Công việc ở công sở bê trễ dẫn đến cáu kỉnh, anh cố dĩ hòa ở cơ quan nhưng về đến nhà quên chữ vi quý với gia đình. Những người thân quanh anh, bạn bè, khách hàng bắt đầu nhìn anh khác đi. Anh thấy con người mình vẫn như vậy và tự hỏi lý do vì sao?
Có người bảo cúng vái thổ công chưa? Có người mang la bàn và que đo đến kiểm tra địa từ trường, đo thước Lỗ Ban đến kiểm tra. Có người lật sách bấm tay bảo mệnh anh xung khắc. Có người bảo hay là sức khỏe xuống cấp cần tẩm bổ. Có người khuyên anh đặt cái này, treo cái kia để yểm để phù. Có người còn dẫn cả thầy bói đến dọn quẻ phán anh có tiểu nhân hãm hại. Có người lại nói đơn giản thôi, anh xem lại vị trí ngồi, kích thước, bàn ghế, nội thất phòng sắp xếp hợp lý chưa, ánh sáng, thông gió, nhiệt độ, độ ẩm, cách âm, màu sắc thế nào, tầm mắt ra sao?.v.v…
Nhiều quá, loạn quá biết nghe ai, tất cả đều nhận rằng phương pháp của mình là phong thủy.
Những cầu thang mất cân bằng.
3. Từ cổ xưa đến nay, xuất phát từ việc quan sát sự vận hành của sự vật hiện tượng, tìm ra quy luật tự nhiên của vũ trụ (thiên nhiên), quy luật xã hội, đến cấu trúc cơ thể con người, thói quen hành vi của con người … hòng đưa ra các giải pháp hóa giải, điều chỉnh sửa đổi phù hợp giúp cuộc sống tốt hơn, tránh các hệ lụy không tốt xảy ra trong tương lai. Đó là phong thủy.
Vài ví dụ đơn giản ta hay nghe hay gặp: Cửa nhà nhìn về phía Nam để tránh từ gió mùa Đông Bắc. Hướng nhà không quay về núi: tránh gió lạnh và bóng quá lớn từ quả núi đè át căn nhà. Trước cau sau chuối: đầu nhà cao ráo thoáng mát, sau nhà thành một bức tường thiên nhiên kín đáo tia nhìn. Có ba cửa, dưới chân có thanh gỗ chắn: để phân loại khách và hãm người xộc vào nhà. Bình phong trước sân: tránh tia nhìn trực tiếp vào nơi thờ cúng. Gò đồi tả hữu, phía trước có hào nước, lưng tựa núi: giảm tốc độ tấn công quân địch, giúp cho thế công thủ liên hoàn bảo vệ và đường thoát khi thất thủ. Đòn dong chĩa vào nhà: vật thể hình mũi tên ngày ngày như muốn đâm vào mắt bạn khó chịu vô cùng, tương tự như nhà ở ngã ba vậy. Nhà không xây bên bờ lõm của sông: vì từ khi hình thành suối, địa chất nơi đây đã yếu sẽ tiếp tục bị xói lở bởi dòng chảy. Nhà bên thuận an toàn hơn bên nghịch đường…

Phức tạp hơn một chút: Hướng nhà, vị trí bếp ăn, cầu thang thuận hay nghịch, số bậc chẵn lẻ như thế nào, trổ cửa phòng và đầu giường ngủ đặt ở đâu.

Phức tạp hơn: Kích thước cũng như khối tích của không gian, cân đối (đặc rỗng) trên cửa đi cửa sổ với tường xây, hài hòa âm dương trong các cặp vật liệu, duy trì sự quân bình giữa không gian tĩnh và động, hóa giải các bức xạ năng lượng xấu…

Phức tạp hơn nữa: Tuổi tác của bạn trong từng giai đoạn, sức khỏe của bạn trong một ngày, từng mùa trong năm, từng giai đoạn trong cuộc đời. Mệnh của bạn hợp xung về âm dương ngũ hành…
Lối vào, đẹp đấy nhưng thiếu sinh khí
4. Trở lại ví dụ trên, tôi tìm thấy cách lý giải về sự việc tưởng chừng như mê tín hay thần bí đôi khi rất đỗi bình thường. Này nhé:
Anh ta xem lại phòng có bao nhiêu cửa cao rộng, vị trí hợp lý không? Có cản trở không? Bàn ghế xem có phù hợp với thể hình và sức khỏe không, vật liệu và cách sử dụng có bất tiện, có làm anh phân tâm không?. Phòng làm việc sắp xếp thế nào, gọn gàng chứ? Kế tiếp tầm quan sát của anh khi làm việc có giúp anh bao quát tất cả không? Anh có bị giật mình vì ai đó gõ cửa hay đột nhiên xộc vào phòng không? Lưng anh tựa vào gì có chắc chắn không? Máy điều hòa không khí đặt như thế nào, thổi vào đâu, có lạnh quá hay bẩn quá không? Phòng làm việc có giúp anh nhìn thấy những khung cảnh giàu sức sống cũng như che chắn các tia nhìn soi mói, thậm chí nghe lén chứ? Cây cối trang trí có héo úa không? Có đặt gương soi hay treo tranh ảnh gây nhức mắt hoặc gây buồn bực không?… Giải đáp được, tôi nghĩ về mặt chủ quan đã hóa giải gần hết các căn nguyên gây bệnh.

Bàn ghế sai kích thước cơ thể, dùng lâu sẽ ảnh hưởng đến gân và xương khớp cột sống. Bàn phím con chuột đặt quá cao hay quá thấp hay vướng víu sẽ bị đau cổ tay và làm lệch vai. Vị trí ngồi bị động và không thấy an tâm sẽ làm ảnh hướng đến thần kinh và thính giác sau một thời gian, chưa kể dẫn đến bệnh về huyết áp tăng giảm và đau dạ dày. Ánh sáng mạnh hay yếu quá ảnh hưởng đến thị giác là đương nhiên, vị trí đèn so với người thuận tay mặt hay tay trái cũng có ảnh hưởng lên thị giác. Cách sắp đặt đồ đạc và vật liệu bất hợp lý, khó sử dụng sẽ âm thầm tích lũy tác động lên thần kinh của bạn. Gió, không khí và nhiệt độ nếu không chế ngự sẽ tác động đến bộ máy hô hấp, từ đó dẫn đến một vài bệnh khác. Vị trí nguồn ngước và khu vệ sinh cũng có tác động đến thói quen bổ sung và tiêu thoát đối với những người bận rộn và ngán ngại, lâu dần có bệnh về thận và trĩ…
Khung cảnh nào giúp bạn thành công trong công việc?
5. Tóm lại thế này: Phong thủy là phương pháp giúp chúng ta hiểu rõ mình và sống tốt hơn, nếu ai đó bảo với bạn rằng phong thủy là phải thế này thế kia, nhưng cơ thể bạn mách bảo nó không phù hợp thì đó có thể chưa phải là phong thủy tốt cho bạn. Hoặc bạn có một căn nhà nhưng bạn không cảm thấy thoải mái với nó và tìm cách cải tạo nó theo đúng nhu cầu thì bạn đang làm công việc của chuyên gia phong thủy. Trong căn nhà của bạn, bạn và gia đình sống tốt, sống thoải mái, sống bền vững, và yêu quý từng góc nhà, từng mảng tường, chậu cây, cửa sổ, bầu trời … tôi xin gửi đến bạn lời chúc mừng rằng bạn đang sống trong một thế giới quan rất đúng phong thủy. 

Lê Phương (SOI)

Thứ Sáu, 17 tháng 5, 2013

Cầu Long Biên - ai là tác giả thiết kế?

Từ năm 2002, kỷ niệm cầu Long Biên 100 tuổi, nhiều tác giả viết về cây cầu này. Phần đông thống nhất khởi công năm 1818, hoàn thành 1902, vì trên mố cầu còn biển khắc chữ 1899 - 1902 DAYDÉ  & PILLÉ - PARIS. Tuy nhiên vẫn có đôi điều.
Theo bà Nguyễn Nga, Giám đốc ngôi nhà nghệ thuật (31A Văn Miếu) chủ dự án Lễ hội ký ức cầu Long Biên, thì cầu 105 tuổi (2008 - 1903) là theo tài liệu của Wikipelon (Mỹ): “Cầu được xây từ năm 1903(!) do KTS Pháp Gustave Eiffel…”.

Chi tiết không khớp nhau là năm khởi công, năm hoàn thành, người bảo 105 tuổi, người bảo 106 tuổi.

Điều này cũng dễ hiểu: “Ví như tính khởi công là ngày làm lễ khởi công hay từ ngày chính thức làm móng, tính ngày hoàn thành là ngày thông xe kỹ thuật hay ngày khánh thành (toàn quyền Paul Doumer và Hoàng đế Thành Thái chủ trì).

Trên báo Văn nghệ số 35 (30/8/2008), dẫn tài liệu của Cục Lưu trữ Quốc gia. Ngô Ngọc Liên viết: “Tác giả thiết kế và xây dựng cầu Long Biên chính là 2 KTS Daydé và Pillé” (có khắc tên ở đầu cầu).

Tài liệu lịch sử trích từ các văn bản lưu trữ là có giá trị chính xác nhất. Tác giả Ngô Ngọc Liên (Văn nghệ số 35-30/8/2008) trích từ “Tài liệu lưu trữ gồm 15 hộp và 58 tập hồ sơ bằng tiếng Pháp”, là độ tin cậy nhiều.

Theo tài liệu gốc này thì lễ khởi công vào ngày 12/9/1898, ngày 3/2/1902 cầu được hợp long, ngày 28/2/1902 cắt băng khánh thành, ngày 28/3/1902 cầu được đưa vào khai thác.
Cầu Long Biên
Ngô Ngọc Liên dẫn bài viết của Vũ Văn Thuyên (Tạp chí Xưa và Nay số 97/2000) và cho rằng tác giả thiết kế cầu Long Biên là 2 KTS Daydé và Pillé. Về điều này xin được phép trình bày đôi điều suy nghĩ của tôi.

1. Cty trúng thầu “thi công” hay tổng thầu cả phần thiết kế (lệ thường là có thể tổng thầu, có thể chỉ thầu thi công), cần tra cứu thêm cho rõ, nhưng nếu vội cho Daylé và Pillé trúng thầu thi công đương nhiên là tác giả thiết kế thì không thuyết phục.

2. Thời Phục Hưng (khoảng thế kỷ XV-XVI) Léona de Vincy là tài năng lớn. Ông là hoạ sĩ, KTS, kỹ sư. Cách đây vài trăm năm, khoa học, kỹ thuật còn chưa phát triển. Có những tài năng lớn trên nhiều lĩnh vực. Cuối thế kỷ XIX, kỹ thuật đã có những thay đổi lớn, kết cấu thép là lĩnh vực của kỹ sư giỏi về thép. KTS chỉ có thể thiết kế tạo dáng (đồng tác giả) là chính. Các công trình xây dựng thường có kỹ sư thiết kế kết cấu bên cạnh KTS. Không đủ độ tin cậy để nói Daylé và Pillé là KTS.

3.  Trong kỹ thuật xây dựng, kết cấu cầu và thép (thường gọi công trình xây dựng) là 2 lĩnh vực khác nhau. Tháp Efeil và cầu Long Biên là hai công trình đỉnh cao thời kỳ ấy, thuộc hai phạm trù kỹ thuật.

Khó có thể một người tài năng lớn như vậy. KTS có thể tổng thầu cả thi công nhưng thường là nhà cửa, cây cầu lớn như vậy, tôi không tin là KTS dám nhận tổng thầu thiết kế và thi công.
Cần tra cứu thêm để chứng minh tác giả cầu Long Biên. Việc này mất công, và tất nhiên cũng tốn tiền, cần hơn là tâm huyết. Ngôi nhà nghệ thuật do bà Nguyễn Nga làm Giám đốc đứng ra lập đề án di sản ký ức cầu Long Biên. Với tài trợ của Nhà nước và các tổ chức khác thì chắc chắn sẽ thành công tìm được đích danh người vẽ kiểu. Lược dịch các hồ sơ lưu trữ bằng tiếng Pháp, tìm thêm ở lưu trữ Paris. Cần thiết lập hồ sơ để Bộ VHTT&DL cấp bằng di sản quốc gia, chứng tích chống Mỹ (xem báo Hà Nội mới ngày 3/11/2008 của Tổng công trình sư Nguyễn Cảnh Chất). Làm được việc này hồ sơ ký ức của cầu Long Biên thật hoàn chỉnh.

Theo baoxaydung.com.vn

Bài đăng phổ biến