Hiển thị các bài đăng có nhãn Diakythuat. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Diakythuat. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Tư, 25 tháng 11, 2015

Thành phần hạt của đất và tiêu chuẩn thiết kế vật liệu lọc

Như đã biết, thành phần hạt của đất là hàm lượng các nhóm hạt có độ lớn khác nhau ở trong đất được biểu diễn bằng tỷ lệ phần trăm so với khối lượng của mẫu đất khô tuyệt đối đã lấy để phân tích. Đặc trưng thành phần hạt thường được biểu diễn dưới dạng đồ thị bán logarithm. Bài viết này sẽ thảo luận về ý nghĩa và đặc điểm thành phần hạt của đất mà chúng ta có thể suy ra từ đồ thị thành phần hạt. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ đề cập đến những chỉ tiêu cần quan tâm khi thiết kế cấp phối cho vật liệu tầng lọc.
Các dạng của đường cong thành phần hạt
Hình dưới đây phác họa các dạng khác nhau của đường cong cấp phối (sử dụng sàng tiêu chuẩn Anh).
H. 1. Các dạng đường cong thành phần hạt
Đường A: Đường có độ dốc lớn, chứng tỏ khoảng biến đổi cỡ hạt nhỏ hay nói cách khác, các hạt đất không khác nhau nhiều về kích thước. Vậy đất sẽ có cấp phối kém (poorly-graded); Thành phần chiếm nhiều nhất rơi vào cỡ hạt từ 0.2 đến 0.6 mm (khoảng trên 60 %) tức cát vừa (medium SAND). Vậy có thể gọi đất là CÁT hạt vừa, cấp phối kém (poorly-graded medium SAND).
Đường B: Thoải hơn nhiều so với đường A, độ dốc nhỏ, đất sẽ có cấp phối tốt (well-graded); Thành phần gồm hai cỡ hạt sỏi sạn (gravel) và cát (sand), nhưng phần gravel chiếm nhiều hơn (khoảng 60 %). Vậy có thể gọi đất là SỎI/SẠN CÁT cấp phối tốt (well-graded SANDY GRAVEL). Chú ý: Danh từ Gravel thể hiện phần chiếm chủ yếu trong khi đó Sandy – tính từ – thể hiện phần thứ yếu.
Đường C: Tương tự đường B, có độ dốc nhỏ, đất sẽ là vật liệu cấp phối tốt (well-graded); Thành phần chiếm nhiều là cát, phần ít hơn (khoảng 20 %) là bụi. Vậy có thể gọi đất là CÁT bụi, cấp phối tốt (well-graded silty SAND).
Với cách phân tích tương tự, ta có thể suy ra:

Đường D: sandy SILT.
Đường E: silty CLAY.
Với hai loại đất có thành phần cấp phối như đường D và E, để phân loại và gọi tên đất cần kết hợp với các chỉ tiêu giới hạn chảy và chỉ số dẻo như đã nêu trong bài “Đồ thị phân loại đất hạt mịn …” và sẽ được nêu một cách toàn diện và chi tiết trong bài về phân loại và gọi tên đất trong xây dựng sau này.

Hệ số đồng đều và hệ số độ dốc
Để định lượng đặc trưng cấp phối, người ta đưa ra các khái niệm:

D10 = Đường kính mà những hạt nhỏ hơn chiếm 10 % (hay cỡ hạt tương ứng với 10 % trên đường cong tích lũy, như chỉ ra trên hình 2);
D30 = Đường kính mà những hạt nhỏ hơn chiếm 30 %;
D60 = Đường kính mà những hạt nhỏ hơn chiếm 60 %.
Từ những giá trị này, tính toán các chỉ tiêu cấp phối sau:

Hệ số đồng đều (hay còn gọi hệ số đồng nhất, đều hạt) – Uniformity coefficient: Thôi thì họi thế nào thì gọi nhưng công thức tính là:
Cu = D60/D10

Hệ số độ dốc (có sách viết hệ số đường cong) – Coefficient of gradation (có chỗ viết Coefficient of curvature):
Cg hoặc Cc = (D30)^2/(D60 x D10).

Những hệ số này được sử dụng để phân loại và gọi tên đất hạt thô mà chúng tôi sẽ đề cập sau.
H. 2. Các chỉ tiêu cấp phối
Thiết kế vật liệu tầng lọc
Trong xử lý đất yếu bằng bấc thấm (PVD) hoặc thiết kế giếng bơm nước, thường phải thiết kế tầng lọc (filter layer). Vật liệu lọc phải đảm bảo cho nước thoát qua nhưng cản được hạt mịn. Khi thiết kế cần tuân theo những nguyên tắc và dựa vào những đặc trưng cấp phối sau của đất cần bảo vệ:

Trong những tính toán dưới đây không tính đến phần hạt lớn hơn 19 mm.
Tầng lọc không được chứa hạt lớn hơn 80 mm.
Tầng lọc có thành phần hạt mịn (< 0.075 mm) không nhiều hơn 5 %.
Đường cong cấp phối của vật liệu lọc nên có hình dáng tương tự đường cong cấp phối của đất.
Đường kính D15 (tương tự định nghĩa D10 ở trên) của tầng lọc nằm trong khoảng 4 lần D15 và 4 lần D85 của đất, tức 4 x D15 (đất) < D15 (tầng lọc) < 4 x D85 (đất).
Đường cong cấp phối thiết kế vật liệu tầng lọc như minh họa trên hình dưới đây.
H. 3. Thiết kế vật liệu tầng lọc
(Nguồn: http://www.x-use.com/thanh-phan-hat-cua-dat-va-tieu-chuan-thiet-ke-vat-lieu-loc/)

Thứ Ba, 2 tháng 9, 2014

Thí nghiệm cắt cánh hiện trường (VST)

Mục đích:  Xác định sức kháng cắt không thoát nước và độ nhậy của đất dính.




Thứ Tư, 27 tháng 8, 2014

Phương pháp gia tải trước

Một trong những giải pháp nhằm cải tạo các tính chất của đất là phương pháp gia tải trước. Cùng tìm hiểu tổng quan về phương pháp này.

Thứ Ba, 26 tháng 8, 2014

ma sát âm

Khái niệm ma sát âm
Ma sát âm (tiếng Anh negative skin friction) là hiện tượng đất xung quanh cọc bị lún cố kết lớn hơn chuyển vị xuống dưới/biến dạng nén của cọc; việc này gây thêm một tải trọng hướng xuống lên cọc. Ma sát âm trên cọc là yếu tố không thể bỏ qua khi thiết kế móng cọc trong khu vực mới san nền trên đất yếu và trong vùng chịu ảnh hưởng của hiện tượng hạ mực nước ngầm. Ma sát âm biến động theo thời gian, phụ thuộc vào tốc độ cố kết của đất và tốc độ lún của cọc.

Một số loại đất nhão cố kết đáng kế dưới trọng lượng bản thân của nó, và có thể gây ma sát âm. Lớp đất đắp phía trên tác dụng như là tải trọng, làm nhanh quá trình cố kết. Lớp đất phía trên là trầm tích trẻ là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng ma sát âm đối với móng cọc.Trầm tích trẻ có nhiều lắm đất từ trạng thái cứng đến chảy... thuộc Holocen. Hướng tác dụng của ma sát bên giữa cọc và đất phụ thuộc vào chuyển vị tương đối giữa đất và cọc.

Trong điều kiện thường gặp, chuyển vị của cọc dưới tác dụng của tải trọng từ kết cấu bên trên lớn hơn độ lún của đất nên ma sát bên giữa cọc và đất có xu hướng cản trở độ lún của cọc. Lực ma sát phát sinh trong điều kiện này có hướng tác dụng ngược với hướng của tải trọng của kết cấu bên trên và được gọi là ma sát dương.

Trường hợp cọc nằm trong nền đất đang bị lún do tải trọng của tải trọng bề mặt (đất mới san lấp, kho bãi, v.v.) hoặc do hạ mực nước ngầm, độ lún của đất nền lớn hơn độ lún của cọc. Khi đó một phần đất nền xung quanh có xu h ướng "treo" lên cọc nên trọng lượng của khối đất đó được truyền sang cọc thông qua ma sát bên.

Ma sát bên giữa cọc và đất phát sinh trong điều kiện này có cùng hướng tác dụng với tải trọng của kết cấu bên trên và được gọi là ma sát âm.

Ảnh hưởng
Theo Zeevaert (1972), ảnh hưởng của ma sát âm đối với sự làm việc của cọc thể hiện ở 2 khía cạnh:
- Làm tăng tải trọng tác dụng lên cọc: Ngoài tải trọng từ kết cấu bên trên , cây cọc còn phải chịu tác dụng của ma sát âm ;
- Làm giảm khả năng chịu tải của cọc: Do một phần trọng lượng của đất được truyền lên cọc nên áp lực của cột đất tại độ sâu mũi cọc giảm đi, làm giảm khả năng chịu tải của lớp đất tựa cọc.

Sự cố
Sự cố của móng cọc do ma sát âm gây ra đã được ghi nhận ở nhiều nứơc như Mỹ (Moore, 1947; Roberts & Darragh, 1963; Garlander 1974), Pháp (Florentin & L'Heriteau, 1948), Argentina (Moretto Bolognesi, 1960), Liên Xô (Iovchuk & Babitskii, 1967), Canada (Stermac, 1968) và Nhật Bản (Kishida & Takano, 1976). Các sự cố thường gặp là một số cây cọc trong cụm cọc bị mất khả năng chịu tải và bị kéo rời khỏi móng hoặc nghiêm trọng hơn là toàn bộ công trình xây dựng trên móng cọc bị lún quá mức cho phép.
Ở Việt Nam, hiện tượng ma sát âm trên cọc có thể là nguyên nhân chính dẫn đến sự cố nền móng của một số công trình xây dựng như:

- Nhà của khoa vật lý thuộc trường Đại học sư phạm Hà Nội sử dụng cọc đóng tiết diện 30x30 cm. Do ảnh hưởng của hiện tượng hạ mực nước ngầm xung quanh khu vực nhà máy nước Mai Dịch, móng của công trình đã bị lún làm hư hỏng kết cấu bên trên.

- Một số chung cư và công trình công cộng tại khu vực Ngọc Khánh, Thành Công và lân cận: Đây là các khối nhà xây dựng trên móng nông. Nền đất khu vực này rất yếu, toàn bộ khu vực bị lún do tải trọng của đất san nền và do hạ mực nước ngầm gây ra. Sau khi đưa vào sử dụng, nhiều nhà đã bị lún và hư hỏng nên đã được đầu tư chống lún bằng móng cọc.Tại một số nhà công tác chống lún đã phát huy hiệu quả, tuy vậy tại một vài nhà khác độ lún vẫn tiếp tục phát triển sau khi đã chống lún bằng cọc. Nguyên nhân gây ra độ lún sau khi đã gia cường móng bằng cọc có thể do ma sát âm chưa được xét đến đầy đủ khi tính toán tải trọng tác dụng lên cọc.

- Một nhà máy tại khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng: Công trình được xây dựng ở khu vực mới san lấp trên nền đất yếu với bề dày lớn. Cọc móng với chiều dài khác nhau được sử dụng cho các hạng mục của công trình. Đối với kết cấu chính của nhà, cọc được đóng tựa vào đá trong khi các cọc thuộc hệ thống dây chuyền công nghệ ngắn hơn nên chỉ tựa vào lớp sét cứng nằm dưới lớp bùn sét. Trước khi thi công đại trà người ta đã tiến hành đóng cọc thử và nén tĩnh, kết quả thí nghiệm cho thấy tất cả các cọc thí nghiệm có sức chịu tải đạt yêu cầu với hệ số an toàn FS=2. Sau khi thi công móng và bắt đầu lắp đặt thiết bị đã phát hiện móng thuộc hệ thống dây chuyền công nghệ bị lún trên 10 cm và độ lún vẫn tiếp tục phát triển. Nguyên nhân gây lún móng cọc được xác định là do ma sát âm chưa được xét đến khi tính toán tải trọng lên cọc.

- Sự cố cục bộ xảy ra ở 1 cây cọc móng công tr ình ở Bà Rịa - Vũng Tàu: Theo thiết kế, các cọc của công trình có tiết diện 40x40 cm dài 32 m được đóng qua lớp cát san nền dày 3-4 m và lớp đất yếu dày 11-12 m và tựa vào lớp cát hạt trung ở phía dưới. Trong thiết kế đã cọc đã xét đến tải trọng phụ thêm do ma sát âm và cọc đã được quét bi tum nhựa để giảm ma sát, vì vậy các kết cấu đặt trên móng cọc đều ổn định. Sự cố chỉ xảy ra cục bộ ở 1 cây cọc bố trí d ưới cột một kết cấu nhẹ. Do tải trọng của kết cấu bên trên nhỏ nên dưới mỗi cột chỉ bố trí 01 cây cọc. ở cốt nền công trình có hệ giằng với độ cứng khá cao để đỡ tường bao che và truyền tải trọng tường xuống các móng. Cây cọc gặp sự cố có thể đã bị hư hại khi thi đóng nên đã bị giảm yếu. Cây cọc có xu hướng bị kéo lún do ma sát âm trong khi phần cổ cột được liên kết với kết cấu bên trên có độ cứng đủ lớn nên phần cổ cột đã chịu lực kéo trên 40 T, đủ lớn để kéo đứt 4 thanh thép f16 của cổ cột

Biện pháp khắc phục
Biện pháp giảm ma sát âm là tìm cách giảm ma sát giữa đất và cọc. Các phương pháp thường được áp dụng để giảm ma sát âm, qua đó giảm thiểu ảnh hưởng của nó đối với móng cọc là:

- Đưa yếu tố ma sát âm vào tính toán thiết kế cọc(tính toán sức chịu tải của cọc có kể đến ma sát âm)
- Sử dụng biện pháp thi công thích hợp: Có thể tiến hành hạ cọc trong lỗ khoan dẫn và sử dụng vữa bentonite để cách ly thân cọc với đất nền;
-Giảm diện tích mặt bên: Ví dụ có thể sử dụng cọc thép có cường độ vật liệu cao, đóng đến lớp đất rất cứng. Vì cọc có diện tích mặt bên nhỏ nên ma sát âm cũng giảm theo;
- Đối với cọc đúc sẵn, có thể quét bitum quanh thân cọc trong vùng chịu ma sát âm để giảm ma sát.
- Xử lý bề mặt thân cọc: Vật liệu thường được sử dụng để xử lý bề mặt thân cọc là bi-tum asphalt. Áo bi-tum nhựa đường là giải pháp thích hợp để giảm ma sát âm trên cọc. Khi áp dụng giải pháp này cần lưu ý đến tính chất của bi tum, bề dày và biện pháp bảo vệ lớp bi tum khi hạ cọc. Nghiên cứu do Bjerrum (1969) thực hiện cho thấy nếu có biện pháp bảo vệ lớp bi-tum khỏi bị hư hại khi đóng (khoan dẫn và cách ly với đất bằng vữa bentonite) thì ma sát âm có thể giảm đến 75%, tuy vậy khi không áp dụng biện pháp bảo vệ thì tác dụng giảm ma sát chỉ còn 30%. Kết quả thực nghiệm do Viện KHCN Xây dựng thực hiện tại hiện trường chống lún Viện Bảo vệ sức khoẻ trẻ em Hà Nội cho thấy khi sử dụng lớp bi tum dày 1 mm và không áp dụng biện pháp bảo vệ lớp này khi hạ cọc thì mức độ giảm ma sát chỉ đạt khoảng 10%. Hiệu quả giảm ma sát âm của dung dịch bentonite cũng đã được chứng minh qua nghiên cứu trong phòng do Koerner và Mukhopadhyay (1972) thực hiện, trong đó hiệu quả chống ma sát âm của lớp bi tum phụ thuộc vào tính dẻo và bề dày của nó. Vữa sét bentonite cũng có khả năng chống ma sát âm, trong điều kiện thuận lợi nếu cọc được quét bi tum và duy trì được lớp vữa sét cách ly thì ma sát âm có thể giảm tới 85%. Tuy vậy việc bảo vệ lớp này khỏi bị hư hại do thi công cọc lân cận là rất khó khăn. Thí nghiệm do Brons, Amesz và Rinck (1969) thực hiện cho thấy khi cọc đóng cách nhau 1.8 m thì hiệu quả giảm ma sát âm của vữa bentonite chỉ còn một nửa.


Việc tạo lớp bi tum trên thân cọc tương đối phức tạp. Theo Tomlinson (1981), loại bi-tum dùng để chống ma sát âm phải mềm ở nhiệt độ của môi trường đất và bề dày của lớp bi-tum phải ở mức 10 mm thì mới có hiệu quả tốt. Theo Briaud (1997), để đảm bảo cho sự bám dính của lớp bi-tum cần làm sạch bề mặt cọc và cần sơn lót trước khi quét bi-tum. Cần nhắc giữa: chi phí do tăng thêm chiều dài/số lượng cọc để chịu thêm lượng ma sát âm và chi phí quét bi tum, phương án nào có chi phí rẻ hơn thì áp dụng.
ST

Thứ Năm, 21 tháng 8, 2014

Sức chịu tải cọc đứng theo TCXDVN 205-1998 và lưu ý trong thiết kế

hhc2tech.blogspot.com- Một ví dụ thiết kế móng cọc 35x35 (BTCT thường) đóng hoàn toàn trong nước.
Khảo sát chỉ có cắt trực tiếp, không có SPT hay CPT.
Cụ thể như sau:
Lớp 1: Bùn sét, trạng thái chảy; bề dày lớp trung bình là 1,1m.
Lớp 2: Sét, trạng thái nửa cứng. Bề dày lớp là 15m.
Ảnh Internet. www.thuyloivn.com
1. CÁC CHỈ TIÊU CƠ LÝ
Độ sệt : B= 0,16
Độ ẩm tự nhiên : W (%)=23,81
Dung trọng tự nhiên: gtn (g/cm3)=1,947
Dung trọng khô: gkk (g/cm3)=1,537
Tỷ trọng : Gs=2,714
Độ rỗng : n %=42,03
Hệ số rỗng : eo=0,726
Góc ma sát trong : phi=16 độ
Lực dính : C kg/cm2= 0,614
Đáy đài đặt vào mặt lớp 2, chiều dài cọc 9m,

Sức chịu tải dự báo theo 2 phương pháp trong phụ lục A và B của TCXDVN 205-1998 chênh nhau lớn (Theo phụ lục A: Qa=102.5T lớn gấp 2,85 lần theo phu lục B: Qa=36T ).

Câu hỏi đặt ra, độ tin cậy của 2 phương pháp này thế nào? Phương pháp nào cho kết quả chính xác hơn trong trường hợp địa chất nền ở trên (sét nửa cứng, B=0.16)?
2. DỰ BÁO SỨC CHỊU TẢI CỌC
2.1. Dự báo theo phụ lục A, phương pháp tra bảng :
Qa=Qult/Fs= 102.5 T (Fs= 1.4)

2.2. Dự báo theo phụ lục B, dự báo sức chịu tải theo chỉ tiêu cường độ 
Qa= Q bên/2+ Q mũi /3= 36 T

3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Sức chịu tải dự báo theo 2 phương pháp trong phụ lục A và B của TCXDVN 205-1998 chênh nhau lớn (Theo phụ lục A: Qa=102.5T lớn gấp 2,85 lần theo phu lục B: Qa=36T ).

Câu hỏi đặt ra, độ tin cậy của 2 phương pháp này thế nào? Phương pháp nào cho kết quả chính xác hơn trong trường hợp địa chất nền ở trên (sét nửa cứng, B=0.16.)

Bàn luận:
1. Theo phụ lục A thì sức chịu mũi và ma sát thành đơn vị tăng theo chiều sâu (gần như tăng tuyến tính) theo các bảng tra. Nên bạn sẽ có sức chịu tải lớn hơn khi tính toán theo phụ lục A. Thực tế thì sức chịu mũi cũng như ma sát thành không tăng tuyến tính theo toàn bộ chiều sâu cọc mà chỉ đến chiều sâu tới hạn (kể cả đất dính và đất rời).

2. Khi tính theo phụ lục B, Sức chịu tải được tính toán dựa trên góc nội ma sát hữu hiệu và effective over-burdened pressure. Tuy nhiên thực tế tính toán thì  người thiết kế không có góc nội ma sát hữu hiệu (cho đất dính) nên lấy góc ma sát ở trạng thái không thoát nước nhỏ hơn rất nhiều so với thực tế dẫn tới sức chịu tải tính toán sẽ nhỏ đi khi tính toán theo B. Tuy nhiên có một cách giải quyết là tính toán sức chống cắt không thoát nước theo tương quan (correlation) sau đây thì sẽ có kết quả khả quan hơn:

Su ~ (0.22-:0.25)sigma'v
Rồi từ đó tính toán sức chịu tải.

Hoặc nếu dùng góc nội ma sát hiện có thì  cần tính với ứng suất tổng để có su = c + singma*tan(phi) - c, phi, sigma theo ứng suất tổng. Rồi tính sức chịu tải.

Còn đối với đất rời thì không cần bàn thêm vì các thông số cần thiết đã có.

Tuy nhiên tính theo phụ lục B, người thiết kế cần chú ý đến độ sâu cực hạn mà tại đó sức chịu mũi và ma sát thành đơn vị không tăng khi tăng chiều sâu cọc. Tức phân bố của hai đại lượng này theo chiều sâu là bi-linear.

(Nguyễn Hải Hà- Viện Thủy Công)

Piles - Factor of safety

abuildersengineer.com- BS 8004 recommends a factor of safety of between 2 and 3 for a single pile. The factor of safety is not a fixed constant and depends on the allowable settlement of the pile which is dependent on the pile’s surface and cross-sectional area, the compressibility of the soil, and the reliability of the ground conditions. The factor should be increased when:


(1) The soil is variable, little is known of its behaviour or its resistance is likely to deteriorate with time.
(2) Small amounts of differential settlement are critical.
(3) The piles are installed in groups.

The factor may be decreased when:

(1) As a result of extensive loading tests, the resistance can be confidently predicted.
(2) As a result of extensive local experience, the soil properties are fully known.

A common factor of safety taken in design is 2.5. A properly designed single 500 mm diameter pile driven into noncohesive soil is unlikely to settle more than about 15 mm.


In a load test the settlement is noted for increasing increments of load and a settlement/load graph is plotted. The graph resembles that of the stress/strain graph for many structural materials (see Fig. 14.12). Up to working load there tends to be practically full recovery of settlement on removal of load but beyond that loading there is likely to be a permanent set (as in steel loaded beyond the elastic limit) and at ultimate load there is likely to be no recovery at all.
Fig. 14.12 Load/settlement graph.

Thứ Tư, 13 tháng 8, 2014

Example: Pile cap design

abuildersengineer.com A pile cap is required to transfer the load from a 400 mm × 400 mm column to four 600 mm diameter piles, as shown in Fig. 14.30.


Pile caps can be designed either by the truss analogy or by bending theory (see BS 8110: Part 1: 3.11.4.1(5)). In this example bending theory will be used.

For a pile cap with closely spaced piles, in addition to bending and bond stress checks, a check should be made on the local shear stress at the face of the column, and a beam shear check for shear across the width of the pile cap. For more widely spaced piles (spacing  > 3  × diameter), a punching shear check should also be carried out.

Local shear check
The ultimate column load is Pu = 6400 kN.

Length of column perimeter is u = 2(400 + 400) = 1600 mm.

The shear stress at the face of the column is



Bending shear check
In accordance with BS 8110: Part 1: 3.11.4.3, shear is checked across a section 20% of the diameter of the pile (i.e. D/5) inside the face of the pile. This is section A–A in Fig. 14.30.

The shear force across this section – ignoring the self-weight of the pile cap, which is small in comparison – is given by

The corresponding shear stress is given by  vu = Vu/bvd, where bv is the breadth of section for reinforcement design.

In accordance with BS 8110: Part 1: 3.11.4.4, this must not exceed (2d/av)vc where  av is defined in Fig. 14.30 and  vc is the design concrete shear stress from BS 8110: Part 1: Table 3.8. Thus


For grade C35 concrete, from BS 8110: Part 1: Table 3.8, assuming six T25 bars, the minimum value of  vc is  0.4 N/mm2, giving



Thus, provided the average effective depth exceeds  d = 846 mm (the local shear check), minimum reinforcement  to satisfy bond and bending tension requirements will be adequate in this instance.

The necessary depth for the pile cap is
    h = d + 25(diameter bar) + 75(cover)
 = 846 + 100 = 946 mm ⇒use h = 950 mm
Fig. 14.30 Pile cap design example.

Thứ Tư, 6 tháng 8, 2014

Độ bão hòa của đất

"Độ bão hòa" của đất không phải là chỉ tiêu thí nghiệm, chỉ là một chỉ tiêu dẫn xuất, được xác định từ độ ẩm tự nhiên, hệ số rỗng và tỷ trọng của đất. Thông số “độ bão hòa” Sr, có đơn vị là %, phản ánh mức độ chứa nước của lỗ rỗng trong đất.


Độ bão hòa của đất chỉ nằm trong khoảng 0%~100%, chứ không thể đạt được giá trị 0% hoặc 100%. Tuy nhiên, hiện nay vẫn tồn tại một quan niệm rất sai lầm rằng, độ bão hòa của đất có thể >100%, do trong đất có chứa hữu cơ (!)

Trong một khối đất tự nhiên thường có phần rắn (các hạt đất) và phần rỗng (các lỗ rỗng); trong phần rỗng chứa khí và nước. Nếu xem như thể tích phần khí là không đáng kể thì trong một khối đất tự nhiên chỉ có các hạt đất và lỗ rỗng chứa nước.

Nếu các lỗ rỗng không chứa nước thì đất khô tuyệt đối và độ bão hòa Sr = 0%; nếu lỗ rỗng chứa đầy nước thì đất bão hòa hoàn toàn và độ bão hòa Sr = 100% . Nếu Sr > 100% thì nước sẽ nằm ở đâu trong khối đất ???
Đất khô tuyệt đối chỉ có hai pha: rắn và khí (theo K.H. Head, 2006)
Đất bão hòa hoàn toàn chỉ có hai pha: rắn và lỏng (theo K.H. Head, 2006)
Theo http://flatgeo.vn

Thứ Ba, 22 tháng 7, 2014

Kiến tạo mảng

Học thuyết kiến tạo cho rằng phần ngoài của Trái Đất gọi là thạch quyển, cấu thành bởi các mảng với bề dày hàng trăm kilômét, chuyển dịch ngang (trôi) trên quyển mềm (astenosphere), có thể biến dạng được. Thạch quyển ở mỗi mảng gồm có một trong hai dạng vỏ (vỏ lục địa hoặc vỏ đại dương) cộng thêm một phần của manti trên. Các mảng thạch quyển có thể di động tách rời nhau ra hoặc xô vào nhau. Khác với thuyết trôi lục địa của Vêghênơ A. L. (Wegener), thuyết KTM cho rằng các mảng lục địa cùng với các mảng đại dương đều di động trên quyển mềm. Toàn thế giới gồm có 6 mảng lớn đang hoạt động: mảng Châu Mĩ (còn phân ra Bắc Mĩ và Nam Mĩ), mảng Thái Bình Dương, mảng Ấn Độ, mảng Châu Phi, mảng Âu - Á, mảng Nam Cực. Ngoài ra còn có những mảng nhỏ, vd. mảng Philippin. Ranh giới giữa các mảng là các đai hoạt động mạnh về kiến tạo, động đất, núi lửa, các loại đứt gãy. Người ta phân ra ba loại ranh giới cơ bản:


1) Ranh giới tại các đới tách dãn: do ảnh hưởng của dòng đối lưu xuất phát từ các điểm nóng từ dưới sâu đi lên quyển mềm, ở vùng vỏ đại dương, thạch quyển bị tách ra theo một đứt gãy dài gọi là riptơ, hai bên riptơ có gờ cao sống núi giữa đại dương, dọc riptơ có sự phun trào của macma bazan hai phía sống núi như ở giữa đáy Đại Tây Dương. Ở vùng vỏ lục địa, thạch quyển bị tách dãn tạo ra các riptơ lục địa, như riptơ Đông Châu Phi, là một đứt gãy dài từ Biển Đỏ đến Môzămbic. Dọc theo riptơ lục địa có nhiều núi lửa.

2) Ranh giới tại các đới nén ép: nơi tiếp giáp của hai mảng theo một trong các kiểu sau: a) Một mảng chui xuống dưới mảng kia, tạo nên một đới hút chìm. Đới này xuất hiện ở nơi một bên là máng nước sâu và một bên là dãy núi trẻ (vd. ở gần bờ đông Thái Bình Dương), hoặc ở nơi một bên là máng nước sâu và một bên là cung đảo và biển rìa (vd. ở bờ tây Thái Bình Dương). Tại đới hút chìm, sự di động của mảng chui xuống tạo ra lực ma sát khiến nhiệt độ tăng làm nóng chảy đá trầm tích ở dưới sâu, dẫn đến các biểu hiện mạnh mẽ của hoạt động địa chất nội sinh. Ở đây có một mặt (đới) đứt gãy sâu nằm nghiêng, trên đó phân bố nhiều lò động đất ở sâu, được gọi là đới Bêniôp (A. Beniof Zone). b) Hai mảng lục địa xô vào nhau tạo ra đường khâu tiếp xúc, thể hiện ở sự hình thành các dãy núi lớn các đới biến chất, biến dạng phức tạp (như ở dọc dải núi Himalaya do mảng Ấn Độ di chuyển lên phía Bắc húc vào mảng Âu - Á).

3) Dọc ranh giới tại các đới tách dãn và hút chìm phát triển nhiều đứt gãy biến dạng với những chuyển dịch trượt bằng (vd. dọc theo sống núi giữa đáy Đại Tây Dương).

ST
KTM đưa ra một mô hình ở phạm vi vĩ mô giải thích sự chuyển động của các khối lục địa, tiến hoá của các trầm tích đại dương, sự thành tạo các dãy núi có liên quan với sự mở rộng hoặc thu hẹp các đại dương, sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa, vv. Hiện nay, lí thuyết KTM chiếm địa vị chủ yếu trong lí thuyết địa kiến tạo, có nhiều dữ liệu để giải quyết vấn đề kiến tạo ở biển, ở ven bờ biển, nêu ra nhiều luận cứ trong nghiên cứu địa chất và kiến tạo từ đại Trung sinh đến nay. Thuyết KTM bắt đầu từ thuyết trôi lục địa (do nhà địa vật lí người Đức Vêghênơ đề xướng từ 1912), được hoàn toàn thừa nhận từ thập kỉ 60 thế kỉ 20 do kết quả của những nghiên cứu đại dương (bắt đầu từ Chiến tranh thế giới II, vì mục đích quân sự) và sau đó được tiếp tục nghiên cứu. KTM là phát minh lớn nhất của địa chất học trong thế kỉ 20.

Chủ Nhật, 20 tháng 7, 2014

Non-linear finite element analysis of safety factors


In this paper a robust method is proposed to determine the safety factor of geotechnical constructions in finite element computations. The method is based on the reduction of the strength parameters of soil, the friction angle phi and the cohesion c. Three examples show the practical application of the method.

Thứ Tư, 16 tháng 7, 2014

Giới hạn chảy của đất

Giới hạn chảy (LL), giới hạn dẻo (PL) là giới hạn giới Atterberg. Giới hạn chảy (LL) là độ ẩm của đất ở giữa chảy và dẻo. Giới hạn dẻo là độ ẩm của đất ở giữa trạng thái dẻo và nửa cứng.
Giới hạn chảy của đất là một trong những thông số vật lý quan trọng trong việc phân loại đất. Trên nguyên tắc, các giới hạn Atterberg (giới hạn chảy, giới hạn dẻo, giới hạn co ngót) là những giá trị đặc trưng và duy nhất của một mẫu đất. Nhưng trên thực tế, giới hạn chảy của đất lại không phải là một giá trị duy nhất, mà nó thay đổi theo phương pháp thí nghiệm, dụng cụ thí nghiệm, kể cả trạng thái tâm lý của người thí nghiệm (!)
Theo định nghĩa, giới hạn chảy của đất là độ ẩm mà tại đó, mẫu đất chuyển từ trạng thái dẻo sang trạng thái chảy. Nhưng làm sao xác định được điểm thay đổi trạng thái đó của một mẫu đất?
Dụng cụ Casagrande
Không hiểu ông Casagrande đã suy nghĩ và lý luận như thế nào nhưng năm 1931, ông trình làng một dụng cụ dùng để xác định giới hạn chảy của đất và được mọi người sử dụng cho đến ngày hôm nay. Dụng cụ của ông Casagrande hoạt động trên nguyên lý “động”: một chén đất va đập trên một đế cao su để có được tác động cần thiết lên mẫu đất.

Vì vậy, giới hạn chảy xác định bằng dụng cụ này sẽ phụ thuộc vào độ cao rơi của chén đất và độ cứng của đế cao su. Dụng cụ Casagrande theo tiêu chuẩn ASTM thì dùng đế cao su cứng (có độ cứng 80~90 theo thang đo độ cứng Durometer-type D), còn dụng cụ Casagrande theo tiêu chuẩn BSI thì dùng đế cao su mềm (có độ cứng 84°~94° theo thang đo độ cứng IRHD, tương đương với độ cứng 30~40 theo thang đo độ cứng Durometer-type D). Do đó, giới hạn chảy xác định bằng dụng cụ Casagrande của Anh sẽ lớn hơn giới hạn chảy xác định bằng dụng cụ Casagrande của Mỹ (!) Vậy giá trị nào sẽ là giới hạn chảy thực sự của mẫu đất?

Vấn đề còn rắc rối hơn nữa. Các nhà nghiên cứu đưa ra một loại dụng cụ xác định giới hạn chảy của đất dựa trên nguyên lý “tĩnh”: sử dụng chùy xuyên. Một mũi xuyên có khối lượng biết trước sẽ rơi tự do vào trong chén đất. Giới hạn chảy của đất sẽ được xác định khi mũi xuyên lún vào trong đất đến một độ sâu quy ước. Như vậy, giới hạn chảy của đất khi xác định bằng chùy xuyên sẽ phụ thuộc vào khối lượng mũi xuyên, góc ở đỉnh của mũi xuyên và độ lún quy ước tương ứng với giới hạn chảy. Tình hình tương tự như đối với dụng cụ Casagrande, giới hạn chảy của đất xác định theo các loại chùy xuyên khác nhau sẽ rất khác nhau.

Bảng dưới đây giới thiệu một số loại chùy xuyên đang được sử dụng ở các nước.
Dụng cụ: Dụng cụchùy xuyên đo độ lún bằng đồng hồ cơ; Dụng cụ chùy xuyên đo độ lún bằng đồng hồ điện tử

Một lần nữa, câu hỏi được đặt ra là “giới hạn chảy thực sự của mẫu đất là giới hạn nào ???” Có lẽ phải nhờ ông Casagrande giải đáp giúp câu hỏi này vậy. Trong thời gian chờ đợi câu trả lời của ông Casagrande, mỗi khi nói đến giới hạn chảy của đất thì các nhà địa chất cần xác định rõ:
a) dụng cụ thí nghiệm (dụng cụ va đập Casagrande hay dụng cụ chùy xuyên);
b) các thông số tương ứng của mỗi dụng cụ.

Thứ Ba, 15 tháng 7, 2014

Móng cọc độ xiên lớn trong công trình chịu lực ngang

Bài báo này trình bày về ý nghĩa, phương pháp tính toán và các dạng bố trí móng cọc đối với các công trình chịu tải trọng ngang.

Chủ Nhật, 13 tháng 7, 2014

Vấn đề tối ưu trong thiết kế móng cọc

Dù đang ở trong giai đoạn khó khăn, ngành xây dựng vẫn sẽ phát triển theo xu hướng phát triển chung của đất nước. Chúng ta sẽ còn cần rất nhiều nhà cao tầng để phục vụ nhu cầu thực tế không nhỏ của đa số người dân. Chính những khó khăn trong khủng hoảng đã đặt ra cho các công ty tư vấn thiết kế nói chung và các kỹ sư kết cấu nói riêng một nhiệm vụ mới: thiết kế tối ưu. Bởi ngoài những yếu tố khách quan, một trong những nguyên nhân làm giá thành các sản phẩm xây dựng cao đó là sự chưa tối ưu của các hồ sơ thiết kế. Thiết kế tối ưu thực chất là tìm ra phương án kết cấu thỏa mãn các yêu cầu kỹ thuật và có giá thành thấp nhất. Bài viết này nêu lên những khả năng có thể giảm tối đa giá thành xây dựng phần móng cọc, từ đó tiết kiệm chi phí đầu tư cho công trình.
Cân nhắc lựa chọn sức chịu tải của Cọc
Sức chịu tải của cọc thay đổi phụ thuộc vào kích thước tiết diện và chiều sâu chôn cọc. Thực tế thiết kế cho thấy, khi cọc đã nằm trong vùng đất tốt, đôi khi tăng chiều dài cọc lên một đoạn không lớn, nhưng có thể tăng khá nhiều sức chịu tải và do đó có thể giảm được một số lượng lớn các cọc. Để thực hiện được điều này, người thiêt kế cần có bước thiết kế sơ bộ và đánh giá phương án thông qua các hệ số an toàn. Hệ số an toàn của môt đài cọc được xác định là tỉ số giữa sức chịu tải của cọc và tải trọng lớn nhất tác dụng lên đầu cọc. Ví dụ, cọc ép 300x300 có sức chịu tải 40T ở chiều dài 36m, và 43T ở chiều dài 38m. Với tải trọng chân cột là 170T, nếu sử dụng cọc dài 36m thì chúng ta phải lựa chọn phương án 5 cọc (hệ số an toàn 1,17), trong khi nếu dùng cọc 38m thì chúng ta chỉ cần 4 cọc (hệ số an toán 1,01). Như vậy số lượng cọc giảm 20% trong khi chiều dài cọc chỉ tăng 6%. Về sơ bộ phương án 2 tiết kiệm hơn phương án 1 là 28m cọc. Trong những trường hợp này, người thiết kế cần có phương án sơ bộ, đánh giá cụ thể và có cái nhìn tổng quát để đưa ra phương án thiết kế hợp lý nhất.

Cân nhắc sử dụng tải trọng tiêu chuẩn để tính toán
Sức chịu tải của cọc được quyết định dựa vào đất nền hoặc theo vật liệu cọc. Chỉ trong trường hợp được cắm vào lớp đất rất tốt thì sức chịu tải của cọc mới được quyết định dựa vào sức chịu tải theo vật liệu cọc. Phá hoại của cọc lúc đó là phá hoại do ứng suất trong cọc vượt quá giới hạn bền của vật liệu cọc, tải trọng dùng để kiểm tra lúc này là tải trọng tính toán. Trong trường hợp còn lại, sức chịu tải của cọc được quyết định dựa vào sức chịu tải theo đất nền. Phá hoại của cọc lúc này là phá hoại do cọc bị lún quá độ lún giới hạn. Tải trọng dùng để kiểm tra lúc này là tải trọng tiêu chuẩn. Thống nhất được điều này, người thiết kế cần xác định trường hợp phá hoại của cọc và lựa chọn tải trọng dùng để kiểm tra. Đối với trường hợp sức chịu tải của cọc được xác định dựa vào sức chịu tải theo nền đất, việc sử dụng tải trọng tiêu chuẩn có thể đưa tới phương án thiết kế tiết kiệm 13% do hệ số vượt tải nói chung không thấp hơn 1,15.

Sử dụng hệ số giảm hoạt tải
Tiêu chuẩn TCVN 2737-1995 cho phép giảm tác dụng của hoạt tải do xét tới xác suất xuất hiện của yếu tố này. Việc giảm hoạt tải phụ thuộc vào chức năng và diện tích của phòng. Trong đa số trường hợp, hoạt tải có thể giảm xuống chỉ còn 80%.

Tối ưu hóa tiết diện các cấu kiện phần thân
Việc thiết kế tối ưu hóa tiết diện các cấu kiện phần thân sẽ dẫn tới tải trọng truyền xuống móng là nhỏ nhất. Thực tế cho thấy các đơn vị thiết kế rất ngại phải điều chỉnh thiết kế, và thường thiết kế theo cách thức: chọn lựa sơ bộ tiết diện và ... chọn luôn tiết diện đó để bố trí cốt thép. Điều này sẽ dẫn tới không chỉ lãng phí vật liệu bê tông mà còn lãng phí vật liệu cốt thép do phải bố trí để không nhỏ hơn hàm lượng tối thiểu cho phép. Việc thiết kế tối ưu tiết diện đem lại khá nhiều hiệu quả mang tính dây chuyền: tiết kiệm chi phí vật liệu, tiết kiệm chi phí nhân công cho vật liệu và công tác lắp dựng ván khuôn, giảm tải trọng cho móng... Lựa chọn phương án kết cấu hợp lý trên thực tế không chỉ phát huy hiệu quả khả năng chịu lực của hệ kết cấu, nó còn ảnh hưởng đến ứng xử động của công trình và do đó, ảnh hưởng tới tác động của tải trọng gió và động đất tác dụng lên công trình.

Sử dụng vật liệu hoàn thiện nhẹ
Việc sử dụng vật liệu nhẹ sẽ trực tiếp làm giảm tải trọng tác dụng lên móng. Gạch nhẹ có trọng lượng xấp xỉ và nhỏ hơn trọng lượng của nước, so với gạch rỗng thì trọng lượng giảm 30%.

Sử dụng mô hình phân tích kết cấu có kể đến sự làm việc đồng thời giữa phần móng và phần thân
Việc sử dụng mô hình làm việc đồng thời giữa phần móng và phần thân sẽ tận dụng được khả năng làm việc của hệ giằng móng, đồng thời cũng phát huy được sự làm việc theo nhóm của hệ cọc, trong đó, sự phân phối lại tải trọng giữa các cọc sẽ làm giảm tải trọng tác dụng lên đầu cọc chịu lực lớn nhất.

Tăng 20% sức chịu tải của cọc đối với trường hợp tổ hợp có tải trọng ngang
Một cách không chính thống như trong các tiêu chuẩn. Hiện nay các đơn vị thiết kế đang sử dụng sức chịu tải cho phép lớn hơn 20% sức chịu tải cho phép tính toán để kiểm tra đối với tổ hợp có tải trọng ngang. Một căn cứ của việc áp dụng này là Chú thích 1, phụ lục A.1, tiêu chuân TCXD 205-1998. Tuy căn cứ này không chặt chẽ, nhưng việc áp dụng cũng mang lại hiệu quả không nhỏ trong thiết kế móng cọc.

Cuối cùng
Việc thiết kế tối ưu đòi hỏi phải xem xét tỉ mỉ các phương án và lựa chọn ra phương án thiết kế đạt hiệu quả kinh tế cao nhất trong khi vẫn đảm bảo điều kiện kỹ thuật. Để làm được điều này, cần có sự hỗ trợ của các phần mềm thiết kế kết cấu nhằm giảm khối lượng công việc, tạo điều kiện đi sâu vào đánh giá các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.
Tác giả: Hồ Việt Hùng

Trong thiết kế: Phần kết cấu móng chiếm một tỷ trọng đáng kể trong giá thành xây dựng phần thô công trình. Với những công trình xây chen, công trình có tầng hầm, phần móng-cọc có thể chiếm từ 30%-40% giá thành xây dựng phần thô công trình (Đoàn Ngọc Tứ)

Thứ Sáu, 20 tháng 6, 2014

Sự thay đổi sức kháng mũi xuyên của đất sét theo tốc độ xuyên


Sự thay đổi sức kháng mũi xuyên của đất sét theo tốc độ xuyên
The value of point resistanve of clay will be changed into penetration rate
Võ Phán, Hoàng Thế Thao, Lê Nguyễn Nguyên, Đỗ Thanh Hải
Khoa Kỹ Thuật Xây Dựng, Đại học Bách Khoa Tp.HCM, Việt Nam

Chủ Nhật, 8 tháng 6, 2014

Deep cement – soil mixing columns to improve soft ground under approaching embankments

Nội dung của bài báo này nhằm trình bày cơ sở tính toán và phần mềm thiết kế cọc gia cố cứng của các tác giả theo phương pháp cọc tiếp cận đã bắt đầu được sử dụng nhiều trên thế giới. Giải pháp thiết kế này với nguyên lý cân bằng, phân bố đồng đều biến dạng đã kiểm soát tốt phân bố ứng suất, biến dạng đồng đều và nhỏ, đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn khai thác cao cho các công trình quan trọng như đường hạ cất cánh sân bay, đường cao tốc, đường đầu cầu đắp cao, bãi cảng, bãi chứa container xây dụng trên nền đất yếu đạt hiệu quả cao, tiến độ thi công nhanh.


Deep cement – soil mixing columns to improve soft ground under approaching embankments
XỬ LÍ NỀN ĐẤT YẾU DƯỚI NỀN ĐƯỜNG CÁC LOẠI BẰNG PHƯƠNG
PHÁP CỌC TIẾP CẬN CÂN BẰNG ĐẤT GIA CỐ XI MĂNG
Phạm Văn Hùng, Nguyễn Công Oanh, Trương Ngọc Giang, Mai Hồng Hà
Phòng Đường Sân bay, Phân viện KHCN GTVT Phía Nam, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam

ABSTRACT
This papers are aimed at presenting an analysing method and our soft-ware to design deep cement-soil mixing columns which have been being widely used all over the world. This method based on the socalled “balance rule” to equally redistribute stresses over structures have proved cost-effective, and well applicable to such important constructions as aiport lanes, highways, approaching roads,
container ports…which are not only built up under soft ground conditions but also match high quality control and utilizing requirements.
ST by ngoctu47@gmail.com

Thứ Ba, 3 tháng 6, 2014

Mục đích, ý nghĩa, biện pháp và cách xác định sức chịu tải của cọc bằng PP thử động

Đề cương thử cọc và cách xác định sức chịu tải của cọc bằng cách thử động _ Đây là một vấn đề mà hiện nay rất nhiều bạn còn bỡ ngỡ và không biết cách thực hiện. Với kinh nghiệm của người đi trước và có tìm hiểu về việc này xin có một số góp ý và trao đổi với tất cả các bạn về vấn đề này như sau:

1- Mục đích, ý nghĩa: Mặc dù đã có tài liệu khảo sát khảo sát địa chất để thiết kế tính toán sức chịu tải của cọc nhưng đây là việc ăn cơm trần gian nói chuyện âm phủ nên thường là không chính xác do đó phải tiến hành thử cọc (thường là thử động vì thử tĩnh chi phí rất cao) mục đích là để kiểm tra lại giữa lý thuyết tính toán và thực tế đồng thời có quyết định cho tiến hành đúc cọc hàng loạt để tránh lãng phí.
2- Biện pháp thực hiện :
a- Đề cương thử cọc là do thiết kế lập và phải thử trước khi đúc cọc hàng loạt chứ không phải đúc cọc xong rồi mới thử và xử lý như vậy sẽ lãng phí (cọc đúc quá dài so với yêu cầu) hoặc là nguy hiểm khó khăn cho việc xử lý (cọc quá ngắn không đạt so với kết quả thử cọc).

b- Đề cương viết khá chuẩn theo TCVN 9394-2005, tuy nhiên ngay cả TCXD 286:2003 cũng vẫn tồn tại một số điều sau:

* Cách xác định chiều cao rơi búa H tính toán nói không rõ ràng mà cụ thể việc xác định chiều cao búa rơi theo công thức: H = W/Q là không đúng. Vì W trong lý lịch của búa chính là năng lượng tối đa của búa khi đóng thực tế khi đóng đa số là không đạt năng lương này lí do:
- Đã đóng đến cao độ thiết kế nhưng do đất yếu hoặc búa quá lớn , đất nền yếu làm cọc chối ít do đó không đạt năng lương tối đa nên H < W/Q (điều này rất dễ kiểm tra, các bạn cứ đo H1 thực tế rồi so sánh với H2 = W/Q thì sẽ thấy đa phần là H1 < H2
- Do búa đã sử dụng nhiều nên năng lương của búa sẽ nhỏ hơn so với thông số kỹ thuật ban đấu của nhà sản xuất cung cấp.
- Do đó khi thử chúng ta phải đo cụ thể chiều cao này bằng cách đo độ nẩy cao của búa khi đóng và khi tính toán cũng chỉ được phép tính là Ett = 0,9*Q*H chứ không tính là Ett = Q*H.

* Thời gian chờ nghỉ cọc quá ngắn , và nói không rõ khi quy định:
- Với đất nền là sét thời gian nghỉ chờ đất phục hồi là > 6 ngày là quá ít đặc biệt là đối với đất nến là loại bùn nhão. Đúng ra phải quy định cụ thể hơn , thí dụ sét cứng là ....... ; sét dẻo cứng là ........; sét dẻo mềm là .....; bùn nhão là ...... ngày v.v...

* Không giải thích rõ ràng ý nghĩa, nội dung của từng ký hiệu trong công thức xác định độ chối ett nên có thể nhầm lẫn trọng lượng toàn bộ búa cũng bằng trọng lượng piston búa (hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau).

c- Không nên tính toán độ chối của cọc quá nhỏ eo < 2mm vì khi đó ảnh hưởng của độ chối đàn hồi lên kết quả tính toán là rất lớn nên phải tính thêm độ chối đàn hồi vào độ chối của cọc sẽ rất phức tạp, do đó trong trường hợp này phải xem xét thay búa lớn hơn, thướng thì nên chọn eo > 10mm là vừa.
Vài ý kiến chia sẻ , bạn nào có kiến bổ sung xin góp ý để cùng hiểu vấn đề cho đúng để làm cho tốt./.

Ngọc Tứ -ST

Thứ Tư, 21 tháng 5, 2014

Những sai sót trong việc khoan khảo sát địa chất

Cũng có thể báo cáo khảo sát địa chất thì đầy đủ nhưng các kết quả khảo sát thí nghiệm lại không được đánh giá đúng mức, hoặc có khi người kỹ sư thiết kế và người thi công không hiểu rõ một cách đầy đủ tình hình đất nền. Thực tế đã có trường hợp thiếu sự phối hợp giữa người khảo sát địa chất và người thi công. Điều quan trọng là người kỹ sư thiết kế và người thi công phải được biết tất cả kết quả thí nghiệm về đất nền và đặc biệt là tính chất và độ dày khác nhau của lớp đất phía dưới; ngược lại, cũng phải thông báo cho người khảo sát và thí nghiệm đất nền (thí nghiệm cơ học đất) biết rõ tính chất của công trình sẽ xây dựng và các yêu cầu về nền móng.
 - Khoảng cách khảo sát giữa các lỗ khoan quá lớn nên không thể phản ánh chính xác tình hình thực tế của các lớp đất về thế nằm và vị trí của nó trong nền đất. Do vậy, mà các hang hốc nhỏ hoặc các thấu kính đất yếu không được phát hiện trong mạng lưới khoan không thích hợp nói trên. Việc bỏ sót các hang động (trong đá có các-tơ) hoặc các thấu kính đất yếu sẽ dẫn đến sự biến dạng lún không đều, lún lớn hoặc dẫn đến nhầm lẫn trong việc dùng giải pháp móng không thích ứng như chọn chiều dài cọc không đúng, đặt vị trí khe lún không phải tại nơi có biến đổi chiều dày và tính chất đất nền…

 - Độ sâu lỗ khoan khảo sát địa chất không đủ nên không thể xác định được chiều dày các lớp đất nằm trong phạm vi ảnh hưởng của móng và nhất là không xác định được lớp đất chịu lực mà công trình đặt vào lớp đó. Điều này dễ dẫn đến sự lựa chọn giải pháp móng không đủ căn cứ hoặc độ tin cậy thấp mà hậu quả của nó sẽ rất khó lường về mặt kỹ thuật lẫn kinh tế.

 -Báo cáo kết quả khảo sát địa chất công trình và thí nghiệm không rõ ràng chuẩn xác. Nguồn tư liệu thường hay sai sót nữa là các số liệu về nước ngầm, đặc biệt là sai lầm về dòng chảy và thẩm thấu nước mặt thay đổi. Khi khảo sát địa hình cần khảo sát cả về khả năng thay đổi dòng chảy của nước mặt trong các vùng thực vật khác nhau; phải chú ý khả năng thẩm thấu nước mặt của đất liền xung quanh và ảnh hưởng của tải trọng công trình bên cạnh. Tất cả những điều vừa nói có thể gây chuyển động và trượt bề mặt.

 - Nhiều trường hợp không thể lường trước khả năng xảy ra sự cố cho những công trình đã đưa vào sử dụng do các nguyên đất nền bị nhão, thẩm lậu, bị ngập lụt, thay đổi tính chất cơ lí của đất do chịu tác động của chấn động, mực nước ngầm bị dâng cao hoặc hạ thấp, thay đổi lớn về nhiệt độ, ảnh hưởng sinh vật học và hóa học hoặc do tổng hợp các nguyên nhân trên cùng các hiện tượng khác nữa. Những điều này có liên quan đến công tác khai thác và bảo trì công trình cũng như giữ gìn môi trường địa chất không bị biến đổi bất lợi cho công trình.

Khảo sát địa chất một cách khoa học tham khảo cách sau :
 - Ở giai đoạn 1: Định vị công trình, địa hình, xếp loại tính chất công trình và sưu tầm các dữ liệu về đất nền đã lưu trữ được, đánh giá dữ liệu đã có so với yêu cầu của công trình dự định xây dựng. Nếu thấy đầy đủ thì chuyển cho thiết kế .
 - Ở giai đoạn 2: Khi cần khảo sát thì chỉ nhằm xác định vị trí lỗ khoan ở một số hạng mục công trình rồi thiết kế tạm nên còn gọi là giai đoạn nghiên cứu khả thi.
 - Ở giai đoạn 3: Đánh giá, so sánh phương án, khảo sát kĩ hơn để phân lớp và thiết kế sơ bộ.
 - Ở giai đoạn 4: Xác định các thông số của đất ở hiện trường và phòng thí nghiệm để có đầy đủ tài liệu phục vụ cho việc thiết kế cuối cùng.

Hậu quả của những sai sót trong khảo sát đất nền cũng như trong việc quản lý môi trường địa chất thường dẫn đến những thiệt hại kinh tế rất đáng kể. Để hạn chế hoặc khắc phục nó (cũng có khi không thể khắc phục được), cần có những luật pháp về khai thác và bảo vệ môi trường địa chất chặt chẽ. Điều này sẽ lần lượt làm tỏ bằng một số ví dụ được trình bày trong các chương sau.
Trong bảng trình bày một số trường hợp gây lún không đều cho công trình cần được chú ý khi khảo sát đất nền để phát hiện trước khi thiết kế cũng như trong việc tìm nguyên nhân hư hỏng khi tìm biện pháp sửa chữa.
Bảng một số điều kiện đất nền có thể gây lún không đều
www.thuyloivn.com- ST

Bài đăng phổ biến